Datasets:
messages listlengths 2 2 |
|---|
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de Africa Orientałe?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Ł'Africa orientałe ła xe ła porsion del continente african che ła se estende giograficamente pì a est."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Michele Brunelli"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Michele Brunelli el se dédica da racuanti ani a ła difuxion e catałogasion de ła łéngua vèneta. El se ga laureà, dopo na maturità sientífega, in «Lingue e Scienze del Linguaggio» a Venesia . El ga cołaborà co vari siti internet e el cura . Dotor de Riçerca a l'Università de Amsterdam e a l'Università Ca' Foscari co na riçerca su ła sintasi de łe łengue dei signi, el ga anca cołaborà al projeto de tradutor automàtico sperimentałe vèneto-inglexe StilVen/VenPro . Brunelli M. . Texi de Dotorato. Utrecht: LOT Tonelli S., Pianta E., Delmonte R., Brunelli M. \"Venpro: A Morphological Analyzer for Venetan\" in Proceedings of the Seventh conference on International Language Resources and Evaluation ,vol. 7, pp. 866–870. Malta, Valletta Brunelli “Ciacolada su la Łéngua Vèneta” Brunelli M."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de Dalida"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Dalida Iolanda Cristina Gigliotti Iolanda Cristina Gigliotti in arte Dalida ła xe stà na cantante e atora italiana naturałizà francexe, che gera dedita ai xeneri pop, mùxica lejera e chanson. In cariera, a partire da ła metà dei ani çinquanta, ła gaveva publicà na quarantina de àlbun Tra łe so' canson pì conossude , ricordemo: , , , , , , , , , , , , ecc. Nota xe stà ła rełaxion sentimentałe che ła gaveva 'vudo col cantautore Luigi Tenco, pure łu - come eła - morto suicida . A eła xe dedicà na piassa inte el quartiere parigin de Montmartre. El so' nome d'arte deriva da queło de ła figura mitołogica Dalila, pì tardi canbià in \"Dalida\". Biografia de su Biografie Online Biografia de su Music Story Biografia e discografia de su Rockol."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa xe Reial Club Deportiu Espanyol de Barcelona?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El Reial Club Deportiu Espanyol de Barcelona o Espanyol, xe ła seconda scuadra pi tifà a Barcełona. I so cołori i xe blu e bianchi. Xuga de frecuente in prima divixion spagnoła. Disputa anca a olte łe cope eoropee. Inportante xe anca ła prima scuadra femenina, che ga vinto anca un masimo canpionato. El ga circa 35000 soci e un stadio novo pena fora çità. Xe stà fondà intel 1900."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de Samuele Bersani?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El xe un tra i artisti co el maxór númaro de riconosimenti da parte del Club Tenco, co tre Targhe Tenco. Drìo de na inisiałe gaveta fata de concorsi muxegałi e miłitansa in alcuni grupi de bóce, Bersani, trasferìo a Bołogna, vien rimarcà e descòverto da Lucio Dalla che in tel 1991, drìo exibìrse in tel , gà ła posibiłità de cantàr in vertaùra de ogni concerto. In sto contesto Samuele propone el pròio brano , che se baxa sol tema de l'incomunicabiłità e so l'istória de un mostro pełóxo a sìe sàte, prima inseguìo morboxamente da stanpa e comunità sientifega e infìn copà in modo bruałe; el brano vien publegà in una versión dal vivo contegnìa in tel disco . El brano prełude al disco , che vien fora l'ano drìo. El sucéso xe imedià grasie a na cansón un mucio fasìłe a ła rècia dal tìtoło che spopoła inte ła staxón de l'Istà. In tel 1994 ese , el so segóndo album co el cuało el conquista el consenso xenerałe: pì de 150.000 copie vendùe e 56 setimane una drìo chealtra inte ła top 100 FIMI/Nielsen; del stés disco fa parte i brani , e . In tel 1996 el scrive par Lucio Dalla el testo de , brano contegnùo in tel'albun che xe restà in testa a łe clasifeghe radiofoneghe par ben 4 mexi. El terso albun de l'artista gà tìtoło sénplise co asterischi. Publegà in tel 1997 e conosùo come , el disco vien antisipà dal singoło . L'albun contien , uno dei brani più maùchi e emosionanti scriti da Samuele co el cuało in tel 1998 el vinse el Premio Lunezia come mejo testo łeteràrio. Sénpre in tel 1998, in conpagnìa de Ivana Spagna, Gaetano Curreri e Leda Battisti, el partesipa a ła cołòna sonora del film de animasión de Enzo D'Alò . In tel 2000 Samuele Bersani partesipa al Festival de Sanremo 2000, drènto ła categoria \"Canpión\" co ła cansón , che se clasifega al 5º posto e otien el Premio della critica . presede l'usìda de l'albun che otien mediati consensi da ła critega e dal publego. A novenbre del stéso ano Samuele Bersani se prezentarà da nòvo a Sanremo, ma sta vòlta par retiràr un dei premi più spazemài de ła muzega d'autór, ła Targa Tenco come mejo albun de l'ano 2000. Łe cansón del so albun e alcuni estrati muzegałi de cansón de albun presedenti xe stà uxà cofà cołona sonora del film , scrito e interpretà dal trio comico Aldo, Giovanni e Giacomo e pròpio par el stéso film el insìde ła cansón ; tra łe conpozisión par el sìnema, anca el brano par la cołona sonora del film de anemasión interpretàda ma no scrita dal cantadór de Rimini. In tel 2002 Bersani publega ła sua prima racòlta, dal tìtoło , che oclude 15 cansón za conosùe al publego più ła zonta de tre nove : , e , sta ùltema da ła cuała l'albun ciapa el nome, deventa suìto na hit, portando l'antołozia del cantadór romagnoło a sorpasàr i 150.000 dischi vendùi. Inazónta el gà cołaborà co altri artisti, soratùto grandi nomi femenìni de ła muzega taliàna cofà Mina co el brano , Ornella Vanoni co el brano del cuało el gà scrito el testo, e Fiorella Mannoia par la cuała el gà scrivesto el testo de ."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Me pol dir qualcossa su Ìzoła de Bering?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "ìzoła de Bering остров Беринга 2010 L'ìzoła de Bering l'è n'ìzoła rusa situà in tel mar de Bering, al łargo de ła penìzoła de Kamchatka. Con i so 90 km de łonghesa e 24 de łarghesa, l'è ła più granda de łe ìzołe del Comodoro, par un total de 1660 km². El tereno l'è cołinare e sensa albari, ghè de frecuente nebia e l'è sojeta ai teremoti. El so anbiente dexołà e łe so condision climàteghe rigide no łe rende parò inposìbiłe ła vita su l'ìzoła: el viłajo de Nikolskoye el conta çirca 800 abitanti, dei cuałi aprosimativamente 300 i'è Ałeuti. Ła scarsa popołasion de l'ìzoła ła se dedica prinçipalmente a ła pesca. El nome de l'ìzoła l'è łigà al fato che l'esplorador Vitus Bering el ghè aprodà in seguito a un naufrajo e qua l'è morto de małatia insieme a 28 dei so omeni. L'ìzoła l'è anca manco comunemente nota come l'\"ìzoła flutuante\" par via de ła so viçinansa co ła łinea internasional del canbio de data."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Me pol dir qualcossa su Bahr el Ghazal (diretorato)?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Bahr al-Ghazal بحر الغزال Bahr al-Ghazāl, 2014 Bahr el Ghazal ła xe na Mudiriya del Sud Sudan. Ła ciapa el nome dal fiume che ła traversa. Ła confina a nord col Sudan, a ovest co ła Repùblica Sentrafricana, a sud co ła provincia de Equatoria e a est co ła provincia de Alto Nilo. Ła ga na superfise de 198.720 km² e ła xe sudivixa in cuatro Governatorati : Bahr al-Ghazal setentrionałe, 33.558 co cavedal Aweil; Bahr al-Ghazal osidentałe, 93.900 km² co cavedal Wau; Laghi, 40.235 km² co cavedal Rumbek; Warrap, 31.027 km² co cavedal Kuacjok. Ła xe costituia da na gran xona de paluo ciamà Sudd de ła cuałe el fiume Bahr el Ghazal el raprexenta uno de i tre prinsipałi canałi navegabiłi, e da na xona de altipiani abitai dai Dinka che i vive prinsipalmente de slevo de bestie. Pa'l pasà in sta xona rivava i Fur dal Darfur par tor s·ciavi da vendare sol mercà de Khartoum."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Łéngua koro"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El Koro la xe na lengua del grupo Tibeto-Birman, chiacolada da 800-1.200 persone inte el distreto de East Kameng, inte la region de l'Aranuchal-Pradesh, inte el nord-est de l'India El Koro el xe stà ricognossuo cofà lengua a se stante inte el 2008 da la squadra lenguista de David Harrison, Gregory Anderson, and Ganesh Murmu intanto che i gera drio documentar do lengue Hruso par banda del National Geographic's \"Enduring Voices\" project. I ricercadori i ipotisa che la tribù chiacolante el Koro la sia orizenaria da un grupo de persone schiavesae e portae inte l'area pa'l passà."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Spiegame Congo in veneto"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Ghe xe du Stati in Africa che i se ciama Congo: Ła Republica del Congo, che dal 1969 al 1992 ła se ciamava Repubblica Popolare del Congo, e che de frecuente par distinguarla ła vien ciamà anca \"Congo-Brazzaville\", dal nome de ła so capitałe. L'è el piesè picenin dei du Stati e na olta l'era un toco de ła colonia de l'Africa Equatorial Francexe. Ła Republica Democràtega del Congo, nata inte el 1966, che a łe olte i ghe dixe anca \"Congo-Kinshasa\". L'è ła pi granda de łe do e na olta l'era na colonia conosùa come Congo Belga, ex Congo Belga, Stato Lìbaro del Congo e Congo-Léopoldville a seconda del periodo e, par un tochetin, anca Repubblica del Congo. Dal 1971 al 1997 durante el goerno de Mobutu Sese Seko ła se ciamava Zaire. Tute do łe nasion łe tol nome dal fiume Congo, che traversa tuta ła rejon."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Spiegame Finansa publega in veneto"
},
{
"role": "assistant",
"content": "La finansa publega o finansa statal, l'é l'espresion che la se dopara par le temateghe de la riserca e de l'uxo de risorse finansiarie da parte de la publega aministrasion par rivar ai so obietivi de intarese publego. La raprexenta i prosesi che enti publisi e stati i jestise i flusi monedari inte el tenpo. La finansa publega, in poche parole, la segue sie grandi prinsipi: prinsipio de anualità prinsipio de universalità prinsipio de veridisità prinsipio de integrità prinsipio de confrontabilità prinsipio de trasparensa Drento el setor xeneral de la finansa, chelo de la finansa publica, rivarda el finansiamento, el bałanso del Stato e la contabilità. dei organismi intergoernadivi, de livel soranasionale o mondial, in particolar la BCE, la BEI, l'FMI e la Banca mondiale. La se trata de finansa publega de organismi internasionali. dei Stati e dei altri enti teritoriali . Inte la major parte dei paexi democratisi, l'istitusion sentrale in materia de finansa publega l'é el ministero de l'economia e de le finanse."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de Donori?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Donori Donòri 2016 Donori el xe un comun italian de 2 094 abitanti. El xe in provincia de Sud Sardegna inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 35,31 km² . L'abità el xe situà a 141 metri s.l.m."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Me pol dir qualcossa su Marzano Appio?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Marzano Appio 2016 Marzano Appio el xe un comun italian de 2 345 abitanti. El xe in provincia de Caxerta inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 28,3 km². L'abità el xe situà a 318 metri s.l.m. El confina co i comuni de Caianello, Conca della Campania, Presenzano, Roccamonfina, Tora e Piccilli e Vairano Patenora."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Spuma"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Ła Spuma ła xe on bevar no alcolego vèneta fata co acua, sùcaro caramel e odori . Ła Spuma ła xe stà inventà inte i primi ani vinti, jera ła da ła sedrata, parché po ła alsada del preso del sedro i ga proà a canbiar in fià de robete e cusìta ła xe nasùa ła spuma. Inte i ani trenta ła xe nasùa anca ła par mancansa de prodoti par el chinoto. Inte el Vèneto del boom econòmego dei ani 60 ła spuma deventa un dei bevar tanto apresài. Fraxa tanto dita dai pari e noni vèneti co i porta i fioi al ostaria."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Cyprinus carpio"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Ła carpa ła xe un pese d'aqua dolse. Ła xe un pesse grando che poe sorpasar i 30 kg. Se poe trovarla in tuti i fiumi de aqua dolse in tuta Italia. Xe un pesse ativo nei mesi estivi. El magna de soito cibi vegetai. Esiste vari tipi de Carpe, come e Carpe Raine,Amur,Argento e a spechi."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Liga Santa"
},
{
"role": "assistant",
"content": "o Liga de Venèsia, liansa stipulada inte el 31 de marso del 1495 da papa Lisandro VI, el re de Nàpułi Ferdinando d'Aragona, el Sacro Roman Inpero, i Sforsa del Dogado de Miłan e la Repùblega de Venèsia contro del rivo inte ła penìzoła itàłega de Carlo VIII de Fransa. , liansa promovesta dal papa Zùlio II intrà el re de Spagna Ferdinando el Catòłego, la Repùblega de Venèsia, el re Enrico VIII d'Inghiltera e i cantoni svìsara, contro de Luizi XII de Fransa. , liansa promovesta da papa Paolo III inte el febraro del 1538 intrà el regno de Spagna, la Repùblega de Zènoa, la Repùblega de Venèsia e i Cavalieri de Malta, contro de l'atività agresiva inte el Mar Mediteràneo de łe forse navali otomane al comando del corsaro Barbarosa. , coałision creada da papa Pio V e guidada da ła Spagna e da ła Repùblega de Venèsia, łe do pì grande potense navali mediterànee, contro i Turchi inte ła Bataja de Lepanto. , coałision intervegnesta inte łe guere austro-turche del XVII-XVIII sècoło par contrastar el tentativo de invazion dei Balcani da parte de l'Inpero otoman e par èsar boni de fermar la màrcia turca inte el Mediteràneo, finindo co ła Bataja de Viena."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de Ìzołe Scilly"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Łe ìzołe Scilly łe xe un arcipelago visin a ła Cornovagia, na region inte el Sud Ovest del'Inghiltera. Łe xe famoxe parché łe ga el campionato de bałon coł minor numero de partecipanti: do. Łe scuadre łe xoga un campionato, na copa nasionałe, na copa de łega e na Supercopa."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Me pol dir qualcossa su 1536?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El el xe on an del XVI secoło. 2 de majo - Ana Bołena ła xe inprexonà rento ła . Joanin de Fuca, esplorador greco. Erasmo da Roterdam, scritor e fiłòxofo ołandexe."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Spiegame Saint-Ouen-l'Aumône in veneto"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Saint-Ouen-l'Aumône 2009 el xe on comune fransexe de 19.660 abitanti che el se cata intel departemento de ła Val-d'Oise inte ła rejon de ł'Île-de-France."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Me pol dir qualcossa su 1979?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El el xe un an del XX secoło. 2 de zugno - Papa Giovanni Paolo II el va in Polonia, deentano el primo papa a visitar un paese comunista. 7 de diçenbre - Un commando teroristico el copa a Roma el maresial de Publica sicuresa Mariano Romiti; l'asasinio el vien rivendicà da łe Brigate róse. Valentino Rossi, piłota de moto itałian."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Me pol dir qualcossa su Pidgin?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Le lengoe pidgin xe lengoe co na strutura gramatical semplice e on vocabolario de poche parole. I xe el resultá de el misciamento de lengoe difarenti parlá da zente che no conose mia bene ona o do de le lengoe interesá. I pidgin i parmete la comunicasion tra zente che no ga altra lengoa en comun, spezialmente a i marcanti. On pidgin diventa na lengoa propria quando ghe xe novi nati che le usa come lengoa mare. Stò cua se ciama el fenomeno de la creolizasion. I primi pidging i sá forma en Axia, specialmente en Cina. El nome pidgin vien dal cinese e xe la pronunsia locale de la parola inglexe . En Africa se cata tanti pidgin, sora-de-tuto ne l’Africa Ocidentale. En tel Siera Leone la gente la parla quasi che solo forme diverse de inglexe-pidgin. El fanakalo xe na forma de pidgin usá inte el pasato ne le miniere del Sudafrica. La zente la vegnea da posti diversi e no la podea comunicar tra de lori. Ancò el fanakalo xe parla da poca gente e el scomparirá inte el giro de pochi ani. N’altro pidgin xe el sheng de el Kenya e la Tanzania. El sheng vien da l’inglexe misciá co el swahili e xe la lengoa de i zoveni de l’Africa Oriental."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de Inverno"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Ł'inverno el xe una de łe 4 stajon del ano e ła vien dopo l'autuno e prima de ła primavera. Precisamente, l'inverno astronomico el va dal sostizio d'inverno , quando ke ghe xe ła note pi longa e el dì pi curto del'ano, al equinozio de primavera . Da nialtri in pratega se considera mexi invernałi diçenbre, genaro e febraro. Ł'inverno xe ła stajon pi freda deł'ano, de sołito nevega e in sti mexi el ciclo vegetativo de łe piante el sta fermo, drio spetare el caldo de ła primavera."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de Sordello"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Sordello, anca conossuo in ocitan cofà Sordèl, el xe stà un trovador del sècoło XIII che el ga scrito in Ocitan. El xe stà renduo oncora pi famoxo grasie a ła citasion de Dante Alighieri so el , e al Purgatorio de ła Divina Comedia. A xe cata conservade na quarantena de consposision de sto trovador. El so poema didàtico, , łe canson d'amor e łe so òpare satìriche łe ga pochi ponti in comun co ła presentasion de sto poeta fata da Dante. Raquante conposision łe se destorcoła da confronti co altri trovadori cofà łù. Tante łe xe catałogabiłi inte el genere literario ocitan Sirventes. El testo pi famoxo xe in memoria de un Signor provensal che el donava protesion ai trovadori, scrito 'torno el 1237 in stiłe satirico."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Spiegame Fàrmago in veneto"
},
{
"role": "assistant",
"content": "On fàrmago, in farmagołoxia, el xe un prodoto, faxesto co mołècołe, obligasionalmente conformae a łe EUGMP , clasefegai co l'API , exoxene, orgànaghe o inorgàneghe, naturałi o sintèteghe, boni de indur modìfeghe funsionałi in un organismo vivente, poxitivamente o negativamente, traerso de na asion fìxega, chìmega o fìxego-chìmega. Ła paroła fàrmago ła devien dal grego φαρμακον, , che el vołe dire \"\", ma anca \"\". El xe un tèrmano dal signifegare pì grando de medegamento, che el ìndega i prodoti doparai a fin terapèutego par curar łe tante patołoxie mèdeghe."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de 8 de otobre?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "L' el ze el 281° dì dal scumìsio de l'ano drio del całendàrio gregorian e el 282° inte i ani bizesti. Par rivar al cao de l'ano ghe vołe oncora 84 dì. 316 – Costantin I el dèzema l'inperatore Licìnio inte ła bataja de Cibalae 451 – A Calcedònia, se verze ła prima sesion del Concìlio de Calcedònia 1075 – Demetrius Zvonimir el vien ełezesto Rè de Croàsia 1451 – ła Diòceze de Casteło ła vien ełevada a patriarcà co nome de Patriarcà de Venèsia 1480 – Inte el Grando scontro sul fiume Ugra l'ezèrsito de Akhmat Khan el vien desfà da łe armae de Ivan III 1582 – Sto dì cuà inte el całendàrio gregorian: par re-linear el całendàrio a łe stajon, i dì dal 5 al 14 de otobre del 1582 i vien saltai 1600 – San Marin el adota ła so costitusion scrivesta 1604 – Ła gnen vedesta ła prima supernova Keplero 1862 – Guera de secesion americana: bataja de Perryville – Le forse de l'Union del zenerałe Don Carlos Buell łe ferma l'invazion confederada del Kentucky dezemando łe trupe guidae dal zenerałe Braxton Bragg a Perryville inte el Kentucky 1871 – Inte el Wisconsin, un inséndio boschivo el arde in sie contee, fazendo 1.100 vìteme. Inte l'isteso dì a Chicago i bruza 4.900 km², desfando sirca 17.450 edifisi, copando 250 persone e dasàndoghene altre 90.000 sensa un cuerto 1912 – Scumisia ła Prima guera balcànega: el Montenegro el ghe declara guera a ła Turchia 1918 – Prima guera mondiałe – Inte ła Foresta de łe Argonne in Fransa, el caporałe statunitense Alvin C. York el copa 25 soldai todeschi e el ghene catura 132, prategamente eło soło 1939 – Seconda guera mondiałe: ła Zermània ła se anete ła Połònia osidentałe 1941 – Seconda guera mondiałe: inte el ndar de l'Invazion de l'Unione Soviètega łe trupe todesche łe riva al Mar d'Azov e łe concuista Mariupol' 1956 – Don Larsen, pitcher dei New York Yankees el fa ła primo Zugo perfeto inte ła stòria de łe World Series, in gara 5 1967 – Che Guevara e i so ómani i vien caturai in Bołivia da l'ezèrsito bołivian in union co ła CIA. 1968 – Guera del Vietnam: Oparasion Sealords – Łe forse statunitensi e sudvietnamite łe lansa na nova oparasion inte el Delta del Mekong 1982 – El goerno połaco el mete al bando sindacà Solidarność 1990 – Conflito israeło-pałestineze: a Jeruzałeme, ła połisia israeliana ła copa 17 pałestinezi e el ghene ferise pì de 100 1991 – El parlamento croato el taja i ùltemi lighi pułìtego-aministrativi co ła Jugoslàvia 2001 – un bimotore Cessna Citation e un aèreo de ła SAS i se scontra par via de un całigo co i zera drio decołar da l'Aeroporto de Miłan-Linate; 118 vìteme 2007 – Costa Rica ła aprova un tratà de lìbaro comèrcio coi Stati Unii 2005 – Un teramoto de magnitùdene 7,6 ła smove el Pakistan inte ła rejon del Kashmir cauzando pì de 30.000 vìteme."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Ed io stamane ancora. E non ci siamo prima veduti?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "La fortuna ci ha voluto un po'tormentare"
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de Santa Catarina"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Santa Catarina 2010 Santa Catarina el xe on Stato del Braxil meridionałe ła cavedal del qual, Florianópolis, ła se cata so l'ixoła de Santa Catarina. El confina a sud col Rio Grande do Sul, a nord col Paraná e a ovest co l’Argentina. Su ła costa atlàntega se cata tante spiage, ìxołe, bare e insenadure. Inte el sentro del Stato se stende bos-ci de pin braxiłian, inte el sud-òest ghe xe piasè praterie, invese a est ła òest ghe se cata foreste. Santa Catarina xe considerà ło Stato pì fredo del Braxiłe. El xe l’ùnego inte el cuałe se pode ver de łe nevegade, grasie a ła prexensa di vari riłiei. Inte i ani novanta, dorante un inverno bastansa rìxido, inte łe canpagne xe cascai sirca 2 metri de neve, pari a ła quantedà de neve che casca gni ano sul Cànada. El primo insediamento inte el teritorio se ga vùo inte el 1542 a òpara dei spagnołi. A łori i xe entrai inte el 1675 i portoghexi, chei inte el 1738 ga fato un capitanà. L'atuałe tera de Santa Catarina ła xe stà popolàa da migrai eoropei, soratuto tedeschi, e itałiani del Veneto e del Trentin chei ghe xe rivai en grando nùmaro inte el corso del XIX sècoło. A łori se ga zontai poi altri itałiani, połachi e rusi, faxendo cusì crear molte fatorie picenine a condusion famejar inte łe zone enterne del paexe. Sità come Nova Trento, Nova Tyrol, Nova Veneza e molte altre sitadine da łe caraterìstieghe architettòneghe trentine e tirołexi łe dimostra la granda prexensa de popołasiuni migrae dal'ełora Inpero Austro-Ongàrego. Verso ła fin del marso 2004 el Stato el xe stà ciapà dal primo uragan vùo inte łe aque del'Atlàntego meridionałe. Non séndoghe un nome par un sìmile fenómeno, i meteoròlogi braxiłiani i ga fato l'espresion \"siclon Catarina\". Ła economia ła se baxa su ła agricoltura , su el ałevamento, su el desfrutamento forestal e del sotosiol e su ła pesca. Łe industrie łe se consentra inte ła cavedal e inte łe sità de , , TubarãoCriciúmaItajaíLaguna."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa xe Clitoride?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "ClitorideŁa ze prezente anca inte i strusi e inte i mamifari de seso femenino. A'l contrario de'l pene, el só omòłogo mascołin , ła clitoride normalmente no ła contien ła vertura distałe de l'uretra, e no ła ga mìa nesun roło inte ła minsion e inte ła reprodusion. In serti animałi , fra i cuałi ła iena, ła clitoride ła ze partegołarmente granda: ła vien uzada anca par ła minsion, el copiamento e el parto. Acna inte i mamifari, fra cui i łemuri e łe simie ranjo, ła clitoride ła rezulta de dimension notévołe. El primo anatomista a darghene na conpleta descrision anatòmega e funsionałe A ze stà Georg Ludwig Kobelt. Ła clitoride ła fa parte dei organi eretiłi de l'aparado zenitałe femenin, insenbre ai bulbi de'l vestibolo. El ze un organo inpari e mediano, situà inte ła porsion anterosuparior de ła pota, a'l de soto de ła comesura anteriore dei łavri . a ga na parte łibara de forma siłindroide de łonghesa 2-3 cm e diametro de 6-7 mm che i aumenta durando l'ecitasion sesuałe. Ła ze costituìa da do corpi cavernozi de ła clitoride, che i forma un organo ùnego, dito corpo de ła clitoride, che'l se porta insima e in vanti, par repiegar po in baso, termenando co un glande soramontà da un prepusio clitorideo. A ze propio i corpi cavernozi de'l clitoride che i ghe ne parmete l'aumento de dimension durando l'esitasion sesuałe, co i stesi mecanizmi che i avien inte i corpi cavernozi de'l pene. L'inervasion sensitiva de ła clitoride, partegołarmente bondanrte, ła ze asegurada dai nervi provenjienti dai do nervi pudendi interni e i decore so ła suparfise de'l clitoride fin a termenar inte'l glande. In tuta ła clitoride, co màsema fisesa inte'l só glande, eziste in nùmaro notévołe corpuscołi sensidivi de varia natura, cofà cuełi de Meissner, de Pacini, de Krause ecc.). Ła ze ancorada a ła sinfizi pùbega tramide el łigamento suspensorio de ła clitoride. Da'l ponto de vista de'l zviłupo enbrionał ła clitoride ła ga l'istesa orìzene de'l pene. Ła ze infati anca ciamada \"pene arcàego\". Ła conosensa de ła clitoride e de ła só anatomia carsa ła ze scarsa respeto a cueła de n'altri organi sesuałi e ła ze influensada in modo sinjifegadivo da łe parsesion culturałe de 'sto organo. Na major educasion a'l revardo ła podarìa jutar a suparar i zudisi asosiài a'l corpo femenino e a'l piaser sesuałe femenino; cofà par ezenpio, el fato che ła masturbasion femenina ła sipia un tabù. Ła clitoride no ła partesipa a ła funsion reprodutiva. N'oportuna stimołasion atuada inte'l glande de ła clitoride ła porta ła dona a l'orgazmo. Fin a tenpi resenti A venjiva eroneamente definìi do tipi de orgazmo par ła dona, cueło clitorideo e cueło vazinałe. Un studio condoto so un sazo de vołontarie da Foldes e Buisson e intitołà el porta a'l suparamento de ła distinsion tra i do orgazmi, sostenjendo che l'orgazmo el ze senpre zenarà da ła clitoride. L'orgazmo inpropriamente dito vazinałe el sarìa provocà da ła stimołasion par fregametno indireto de ła clitoride mèdema. Soło el 25% de łe donne łe sparimenta regołarmente l'orgazmo durando ła penetrasion vazinałe. L'esision de ła clitoride ła ze eroneamente ciamada sirconsizion femenina. Cuando, oltra a l'esision de ła clitoride, A se ga l'ablasion dei grandi łavri e el restrénzimento co sumario intarvento serùzego ocluzivo de l'orifisio vazinałe, A se parla de infibułasion."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa xe Greghi?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "I greghi i ze na popołasion e na etnia locałizada prinsipalmente in Gresa. I se definise ełeni e i rifiuta l'apeładivo \"grego\", favorendo el lema , proponesto anca in eoropa co ła version ingleza . La łéngua dei greghi ła ze el grego o ełènego, che ła ze restada par sècułi na łéngua franca. Par Aristotele i , da andove deriva el nome \"greghi\", i zera na antiga tribù de l'antigo Epiro. Inte perìodo de l'Inpero roman el tèrmano \"greghi\" el ze sta adotà par dirghe a tute łe popołasion de ła istesa àrea culturałe e łénguìstega."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Me pol dir qualcossa su III secolo?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "L'inperador romano Alessandro Severo i lo copa e taca el periodo de l'Anarchia militar, che el ndarà vanti par altri trent'ani. Persecuzion anticristiane de Decio e Valeriano. Editto de Caracalla : ai provinciali i ghe dà la sitadinanza romana: de conseguenza tuto l'Inpero el paga le tasse. Roma la verze el comercio con la Cina. Diocleziano acclamà Inperador . A Roma i scava le Cataconbe de San Calisto. Anni 80/90: nàsita dei goerni separatisti: Carausio e Alletto i se mete al goerno de la Britannia, Lucio Domiziano de l'Egito. Nàsita de la tetrarchia . Rivolta dei Bagaudi. Difusion dei culti misterici e de le filosofie orientali."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de Regno d'Itàlia (1861-1946)?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Regno d'Itałia Regno d'Italia Regno d'Italia Re d'Italia El el xe sta ła forma del stato itałian, esistìo dal 1861 fin al 1946, guidà da ła dinastia reałe dei Savoja. El nasce intel risorgimento dal Regno de Sardegna, privà intel 1860 de Niza e de ła Savoja dà a ła Fransa. El periodo del reino de Vittorio Emanuele II de Savoja che el va dal 1859 al 1861 el vien anca indicà come . Infati, intel 1860 el Dugado de Parma, el Dogado de Modena e el Granducato de Toscana i vota dei plebisiti par ł'union col Reino. Inte ło steso ano a xe sta conquistai dai piemontexi el Regno de łe Do Sisilie, tramite ła Spedision dei Miłe, e ła Romagna, łe Marche e l'Onbria, ciapà a ło Stato de ła Cexa. Tuti sti teritori i xe sta anesi ufisialmente al reino tramite plebisiti."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Duchcov"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Duchcov Duchcov 01/01/2011 Duchcov ła xe na sità de ła Republica Ceca dove Giacomo Casanova el ga vissuo dal 1785 fin a ła so morte, avegnua el 4 de zugno 1798. El casteło indove Giacomo el ga laorà come bibliotecario del Conte Giuseppe Carlo Emanuele von Waldenstein-Wartemberg, el gera sta tirà su intrà el 1675 e el 1685 da Jan Bedrich von Waldenstein so on projeto de ł'architeto Mathey, sira na preesistente dimora rinasimentałe de ła fameja Lobkowicz. Notevołe a xe el parco, co giardini a ł'itałiana, e ła biblioteca che a ł'epoca de Casanova ła contegneva oltre 40 000 titołi. Varie e prexevołi opare d'arte łe xe tutora conservà a ł'interno de ł'edificio, intrà łe cuałi a se nota on afresco de Reiner ."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Me pol dir qualcossa su Châtenois-les-Forges?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Châtenois-les-Forges el xe on comun de 2 750 abitanti del departemento de Teritorio de Belfort che el fa parte del rejon Bourgogne-Franche-Comté in Fransa."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Chupito"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El chupito el ze un goto de superalcòłego bevesto \"de schina\", \"de s-ciopo\", “one shot” o altre espresion raprezentative. Inte ła variante el xe suito conpagnà da un altro goto , de łe istese dimension, contegnente sugo de fruta . Xe opinion comun ma erada inte l'Itàlia che par chupito se intenda \"rum e pero\", co invese el tèrmano el ìndica un \"goto\" de superalcòłego. Ła paroła, spagnoła, ła corisponde in sostansa a o , . El fin de bévare el sugo de fruta el xe cueło de evitar el bruzor sołitamente provocà dal superalcòłego. El tipo de chupito pì difondesto in Itàlia el ze queło de rum e pero. El ze un goto de rum bianco o rum dorà seguio imediatamente da uno de sugo de fruta de peri. In sto chupito no el xe prexente el sugo de fruta. Se beve un goto de rum dorà . Se el rum e pero el xe tanto difondesto in Itałia, inte i paexi latini cofà Spagna e tanti paexi caraìbeghi el xe pì difondesto el \"rum soło\". Xe difondesto el costumar de far gare de chupito de soło rum, andove ogni concorente el ga da finir prima de chełi altri un serto nùmaro de goti, limità sibenché no prestabiłio. In sto caxo i vien bevesti trè chupiti drio fiła. El primo contegnente un rum invecià, el secondo un rum dorà, el terso rum bianco. Ła sucesion dei trè tipi de rum ła fa un crésar de savori che i va dal pì pacà al pì sponciante, in magnera da poder ogni volta sentir l'efeto de l'àlcol. Shot clasego: picenin e pexante, el mejo goto da chupito. Inportante che el fondo no el sìpia piato, par far corae pì rapidamente el rum. Shooter: par chupiti smisiai a pì basa gradasion alcòłega. parché servio smisià co suchi de fruta o pre mix. El ze pì capiente del presedente, e ła forma ła vària da ła tipołoxia de goto. Double shot: el ga ła capasità dópia, ma el ze racuanto poco doparà inte i locałi de ła penìzoła itàłega, anca parché el ze na dópia doze alcòłega del contegnuo de un chupito, che variando da łe definision e da l'unità de mexura doparà, el połe variar dai 5 cl ai 10 cl, pì de na doze normałe prevedesta da ła leje italiana, che ła prevede che ła sìpia de 40 g o sia sirca 4 cl."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Spiegame Liveri in veneto"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Liveri el xe un comun itałian de 1 679 abitanti. El xe inte ła sità metropułitana de Nàpułi inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 2,71 km². L'abità el xe situà a 90 metri s.l.m. El confina co i comuni de Carbonara di Nola, Domicella, Marzano di Nola, Nola, Palma Campania, San Paolo Bel Sito e Visciano."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Bazéłega de Sant'Antonio (Pàdoa)"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Baxełega de Sant'Antonio Ła , ła xe una de łe Ceze piesè famoxe de Pàdoa, e ła xe dedicà a Sant'Antonio da Padoa, le cui rełìchie le xe custodìe proprio cuà. Ła costrusion de ła baxełega se pensa che ła sia tacà xà inte el 1232, un ano dopo che xe morto Sant'Antonio, e ła xe nà vanti fin al 1310. Altri laori de modifega i xe stà fati inte el XV secoło. Inte el film de Carlo Mazzacurati, do ladruncoli da pochi schei i va drento de note inte ła baxełega e i roba dal relichiario ła lengua de Sant'Antonio, par dopo domandar un riscato."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de Before I go to sleep?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "ze un film del 2014 direto da Rowan Joffé. El ze bazà so l'omònemo romanzo del 2011 scrivesto da S. J. Watson, in Itàłia publegà co'l titoło . Christine ła ze na dona che, drìoman a un grave insidente, ła patise de amnezia anterograda: da ani ła se sveja onji zorno sensa ricordi del só pasà pì recente . No ła ricorda de èsar spozà, né de aver un fio, né cosa che ghe sia nasesto el zorno de l'insidente che ze a l'orizene dei so problèmi. Co l'ajuto del dotor Nash, che onji zorno el se mete in contato co èła par ricordarghe chi che'l ze èło e che'l vol jutarla, ła taca uzar na fotocamera co cui tenjer un videodiario, registrando i progresi che ła ze bona de far, par no dover ricominsiar onji zorno dal prensìpio. Sto metodo ło juta a métar insenbre vari tasełi de ła só vita pasada, descoerzendo cusì che so marìo Ben ghe mentise in merito a ła cauza de ła so patołozìa, dizendoghe che se ga tratà de un insidente cuando che invese ze stà na agresion. Ła descoerze anca de aver un fio e che ła so mejo amiga Claire, che non vede da ani, no ła se ga trasferìa in Canada come sostien Ben. Ła capise cuindi, anca grasie a l'amiga Claire, che'l só vero marìo no ła vede da cuatro ani, e l'omo che se spacia par Ben ze in realtà Mike, só ex amante e autor de l'agresion che ghe ga rovinà ła vita. Mike, usìo al scoverto, aferma de èsar l'únego ad averla sénpre amà ma drìoman el torna èsar viołento co Christine che, sta volta, ła reazise ferindoło e blocandoło fin a l'aresto. Christine, convałesente so un łeto de ospeal, ła reseve ła vizita del vero marìo e de'l fio Adam che no ła incontrava da ani. Nel riveder Adam ła capise che ła ze drìo acuistar da novo ła memoria. Inte'l 2011 Ridley Scott ga conprà i deriti sinematogràfeghi del romanzo de S. J. Watson, afidando ła senajadura e ła regia del projeto a Rowan Joffé. Nicole Kidman ła zera stà ingagiada par intarpretar ła protagonista Christine inte'l meze de majo 2012, mentre inte i mezi drìo zera stà ingagià anca i co-protagonisti Mark Strong e Colin Firth, so sujerimento da ła stesa Kidman dopo che i do gaveva za intarpretà insenbre na cubia spozada in . Łe ripreze se ga dezvolzeste inte ła primavera del 2013 nei dintorni de Łondra e de ła contea de Surrey, oltre che inte i Twickenham Studios de Twickenham. El budget spendesto par ła reałizasion del film amonta a sìrca 22 milion de dołari. El film ze stà distribuìo dal 5 de setenbre 2014 inte'l Renjo Unìo e dal seguente 12 de setenbre inte i Stati Unìi. El film ga incasà 15,1 milion de dołari al boteghin, no riusindo donca a ricuparar i schei par ła so produsion."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de Vocałe semiverta?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Ła el xe on tipo de sono vocàłego doparà in tante łéngue parlae. Ła xe caraterixada da na poxision de ła łéngua a do tersi del percorso intrà na vocałe sarada e na vocałe mèdia L'alfabeto fonètego internasionałe ła clasìfega łe seventi vocałi semiverte: vocałe anteriore semiverta no rodondada vocałe anteriore semiverta rodondada vocałe sentrałe semiverta no rodondada vocałe sentrałe semiverta rodondada vocałe posteriore semiverta no rodondada vocałe posteriore semiverta rodondada."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Me pol dir qualcossa su Conpagnia de ła Veła?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "La Conpagnia de ła Vela el ze un yacht club de Venèsia, menbro FIV, co sede a San Marco sol Moło Marcian. Le dàrsene łe ze invese su l'Ìzoła de San Zorzi Majore, inte el sentro de ła Conca de San Marco. Fondada el 15 de marzo 1911 inte l'interior de l'Hotel Bauer cofà che Yacht Club Venesian, intrà i so soci el ghea anca Gabriele d'Annunzio che co un mesajo del 1919, l'orìzenałe el ze conservà inte ła sede sociałe, el ghene gavea ispirà el novo nome Conpagnia de ła Vela e el moto , dai cuałi l'acrònemo sociałe CDV. Co breveto del disenbre del 1933, el Rè d'Itàlia Vittorio Emanuele III, el ghe ghea concedesto a ła Conpagnia el priviłejo de frejar el guidon sociałe del Stema Reałe, oltre l'onor de bàter ła Bandiera Nasionałe da Guera e de èsare rebatezada Reałe Conpagnia de ła Vela. La sede stòrega ła se catava inte łe Procuratie vècie e cheła sportiva ai Jardini de ła Bienałe par dopo trasferirse ai Jardini de San Marco e inte l'Ìzola de San Zorzi . Riciapà el nome atuałe de Conpagnia de ła Vela a l'avegnimento de ła Repùblega inte el 1948, uncó el guidon sociałe el ze fato da na croze bianca su canpo roso e el primo cuarto verdo. Inte el 1990 ła società el ga recevesto CONI ła . Inte el 1995 senpre el CONI el ga insignito ła conpagnia de ła . Inte el 2012 ła società el ga recevesto el Cołare d'oro al mèrito sportivo. Tra i soci stòreghi: Giovanni Giuriati, pulìtego fasista; Giuseppe Volpi, goernatore de ła Tripolitania, polìtego e industriałe; Gaetano Marzotto, industriałe de l'omònema azienda tèsile; Vittorio Emanuele Marzoto, industriałe de l'omònema azienda tèsile e fioło del presedente; Adriano Foscari, amerajo; Augusto Premoli, senatore; Raul Gardini industriałe e vinsitore del Canpionà Clase Amèrica's Cup 1991 e de ła Louis Vuitton Cup 1992. Alex Carozzo, considerà el pioniero intrà i navegatori e vełisti oseàneghi italiani in solitàrio. El Moro de Venèsia El club è zemełà co: Yacht Club Adriaco ; Yacht Club Italiano ; Reale Yacht Club Canottieri Savoia ; Yacht Club Santo Stefano ; Yacht Club Canottieri Jonica ; Yacht Club Punta Ala ; Reale Circolo Canottieri Tevere Remo ; Circolo della Vela Sicilia ; Circolo Nautico e della Vela Argentario ; Circolo del Ministero degli Esteri ; Circolo Canottieri Aniene ; Circolo della vela Bari ; Yacht Club Porto Rotondo ; Circolo del Remo e della Vela Italia ; Club Nautico Rimini ; Bruxelles Royal Yacht Club ; Club de Yates de Acapulco ; San Diego Yacht Club ; San Francisco Yacht Club ; Long Beach Yacht Club ; Yacht Club de Monaco Yacht Club Argentino Real Liga Naval Española Norddeutscher Regatta Verein Royal Maas Yacht Club Inte el 1992 co l'inbarcasion Moro de Venèsia ła Conpagnia ła ga vinto ła Louis Vuitton Cup partesipando a ła XXVIII America's Cup. Ła ze sta ła prima volta par un club sportivo vèneto e italian portar ła pròpia barca in finałe de Copa Amèrica . L'inbarcasion volesta da Raoul Gardini e finansiada da ła Montedison, ła ze sta protagonista ne l'edision del 1992. L'è ła prima barca italiana inte ła storia a vìnsare ła Louis Vuitton Cup."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Spiegame Sardara in veneto"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Sardara Sàrdara 2016 Sardara el xe un comun itałian de 4 076 abitanti. El xe in provincia de Sud Sardegna inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 56,23 km² . L'abità el xe situà a 163 metri s.l.m."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de Goerno D'Alema I"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El el ze sta el sincuantacuatrèzemo goerno de ła Repùblega Italiana, che ga zurà e de consevensa el ze sta in carga dal 21 de otobre 1998 a łe so dimision inte el 22 de disenbre 1999. El goerno el ze sta guidà da l'ex Presidente del Consejo Massimo D'Alema."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Me pol dir qualcossa su Ceza de San Zacaria (Venesia)?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Ceza de San Xacaria Ła el ze un edificio łerigiozo de ła sità de Venesia, situà inte'l sestièr de Castèło, 'rente el canpo che da st'altra el ciapa el nome. Cieza stra antiga resałente a'l IX sècoło, a l'orizene de ła sità, ła ze stà łogo un mucio łigà a ła storia arcàega de Venesia. Ła Cieza de San Zacaria ła se cata inte'l sentro de Venesia, visin de Piasa San Marco e a Pałaso Dogal. El primo edifisio el ze stà costruìo inte'l IX sec., par reséver i resti de'l pare de San Giovanni Battista che i zera stài zlarghizài da l'inperadór bizantin Leone V a ła sità de Venesia par raforsarghene l'amicìsia. I dozi Angelo e Justinian Partesipasio i fa zontar un monastièr de Benedetine, ch'l ze stà cazamentà n'altra volta soto el doze Orso I Partecipazio, da ła badésa Giovanna che ła zera ła fia. Inte l'ano 1105 un terìbiłe insendio l'a desfà, insieme a ła cieza, e se conta che pì de sento sore łe zera morte sfisiàe scondendose inte'l soteraneo oncora ancùo ezistente desóto l'altèr mazor. In 'sto convento ga trovà ospitałità Papa Benedetto III inte l'ano 855 co'l zera in scanpàda da ła viołensa descaenada da l'antipapa Anastasio. Par reconosénsa a łe sòre benedetine el pontefise el zlarghiza un mucio de rełichie e se fisa ła consuetudene che inte'l dì 13 de setenbre, aniversario de ła consacrasion de ła cieza, el doze el vaga co ła sinjoria a farghe vizita a sta cieza. El monastièr el reseveva łe donzełe de łe pì riche e nòbiłi famegie venesiane: tanti i ze i raconti so ła vita che se tenjiva in sto łógo, feste e bàgołi no i mancava par 'ste zòvane sòre che łe gaveva strasformà el so parlatoio in un ełegànte sałòto, mèda de conserti e spetacołi vari, co un continuo pełegrinagio de zòvani cavałieri mascarài. Da'l de łe mùneghe de San Zacaria A deriva ła moderna espresion itałiana de , in cuanto oncora inte ła tardoza Repùblega de Venesia co tałe nome zera recordà na banda de ła piaseta antistante el Pałaso Dogal inte ła cuała zera uzi riunirse i Barnaboti\", menbri de ła nobilità profligada, par métar in vendita el propio voto inte'l Major Consejo. La Cieza atual ła ze òpara cuatrosentesca de Mauro Codussi, a tre navàe, co vòlta a crozera, ła prezenta na fasada tripartìa da cołone binàe e 'verta da numaroze fenestre, in nùmaro decresente da'l baso verso l'alto, sorastàe da'l grando tìnpano ad arco soramontà da ła statua de San Zacaria. Łe òpare de decorasion in pièra łe ze dovùe a Antonio Gambello e Luca Taiamonte. A'l so interno łe sepoltùre de tanti dozi e òpare de notevołe prezio intra cui na pała de'l 1505 òpara de'l Bellini, e dipinti rafeguranti l' . So ła parede interna de ła fasàda A ghe ze cuatro òpare de Antonio Vassilacchi dito ."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Madhya Pradesh"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Mâdia Prâdéš मध्य प्रदेश El el ze un stato de ła India sentral. El se estende inte ła parte sentro-setentrional de el altopian de el Dekan. El ga un klima tropegal de tipo monsonego, pasante da nordest a sudovest da el klima umido subtropegal a keło tropegal de savana Se koltiva koton, rizo e gran; se pratega el ałevamento. Se desfruta zasimenti minerari de manganeze, bauksite e karbon. Łe ze prezenti industrie tesiłi, ałimentari, siderurgege, kartarie e kimege."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Spiegame Małalbergo in veneto"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Małalbergo 2004 malalberghesi Małalbergo el xe on comune de 7244 abitanti de ła provincia de Bołogna. Sindaco: Massimiliano Vogli, dal 06/2004. Comune: Centralino 051 66.20."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Spiegame Repùblega federałe in veneto"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Na repùblega Federałe ła xe na federasion de stati co na forma republegana de goerno. El sentio literałe de ła paroła repùblega co ła xe doparada cofà referensa a na forma de goerno vołe dir: \"on paexe che el xe goernà par raprexentanti ełexesti e par on lìder ełexesto invese de on re o rexina\". Inte na repùblega federałe ghe xe na divixion dei poderi intrà el goerno federałe e i governi de łe sudivixon individuałi. Mentre ogni repùblega federałe jestise sta divixion de poderi difarentemente, cuestion simiłari cofà defexa, seguresa e pulìteghe monedàrie łe xe xeneralmente xestionae a liveło federałe, e cuestion cofà manutension d'infrastrutura e educasion łe xe xeneralmente xestie a liveło rejonałe o locałe. Tutavia ghe xe difarenti ponti de vista so cheło che ła xe na conpetensa federałe. Na repùblega federałe ła xe ełora mèjo definìa in contrasto a na repùblega unitària, andove el goerno sentrałe el ga ła sovranità piena so tuti i aspeti de ła vita pułìtega. Sta infrastutura pi desentralixà ła juta a spiegar ła tendensa dei paéxi pi popołoxi de operar cofà repúbleghe federałi."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Me pol dir qualcossa su Voltabaroso?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Voltabaroso xe uno dei cuartieri del comun de Padoa. Voltabarozzo el fa parte del cuartier 4 Sud-Est del comun de Padoa. El se slarga dal longàrxane Sebastiano Ziani e longàrxane Sabionari fin a łe poste setentrionałi del comun de Ponte San Nicolò. El tołe drento łe xone de Santa Croxe, Sant'Osvaldo, Basaneło e naduralmente Voltabaroso. El cuartier el confina a Nord co Basaneło, el Longàrxare Sebastiano Ziani e longàrxare Sabbionari. A Est co Roncaja e el Bachijón, a Sud co Rio e ła frasion de Salboro e a Ovest co Via Pietro Bembo. Ła costrusión del canałe ła xera inserìa inte el projeto reałixà da Vittorio Fossombroni, che el xera on lustro inxegnèr, e da Pietro Paleocapa. Ła costrusión ła deriva dal 1863 e ła gà servìo a métare fin a łe brénte cauxàe da łe piene del fium Bachijón. Sto corso de àcua ła ghea da avèr ła funsión de descargar łe acue del fiume - da andove ghe devien el nome - fora dal sentro de ła sità de Padoa. El projeto el detegneva ła reałixasión di tre manufati regołatori, che, in caxo de brentàna del fiume, i serviva a desviàr l'acua inte el descargador. El diłuvión del 1882 el gà mostrà che sta òpara no ła xera sufisente par cui nei ani trenta del novessento el xe stà slargà e completà col scavo del canałe San Gregorio verso el Piovego, su progeto de l'inxegnèr Luigi Gasparini."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Rejon"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El termine rejon, el deriva dal latin el pò esare doparà inte un mucio de modi diversi: par identificare un'area ziogràfega in ziografia połitega par definire de łe entità aministrative de un Stato o de un insieme di Stati. Ła rejon el xe un teritorio conposto dała combinasione de diversi fatori anbientałi e azion umane e che ła se esprime traverso un paesajo o un insieme de paesagi. El xenare de vita el xe un insieme de conponenti sociałi metodiche e continuative rełativi a un teritorio. Ła conponente anbientałe de ła rejon ła ga na dopia vałenza parché da na parte ła permete ło sviłupo de tałuni fatori a scapito de altri, da 'n'antra parte ła conserva i risultati de łe precedenti conbinasion condisionando łe popołasion future."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Spiegame Canon EOS 1Ds Mark II in veneto"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Ła ła ze na càmara dizitałe profesionałe de fotograma conpleto , produzesta da Canon e che ła fa parte del seriałe Canon EOS. Ła fotocàmara ła ze vegnesta fora inte i marcai internasionałi inte el 2004. El modeło Canon EOS 1Ds Mark II el renpiasa el modeło Canon EOS 1Ds e el ze sta a so volta renpiasà dal modeło Canon EOS-1Ds Mark III."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de Baciato dalla fortuna"
},
{
"role": "assistant",
"content": ", el ze un film del 2011 direto da Paolo Costella. Gaetano el ze un viziłe urban napułitan che se ga trasferìo a Parma, ła so vita ła ze un mucio travajà parchè'l ze costantemente desfito da problemi e'l ze pien de debiti: l'ex mujer Marisa ła vołe i ałimenti e ła so moroza, Betty, na beła e intraprendente coga, ła ło tradise col so Silvano. Sto ùltemo, drìoman, el ze cotołon che no'l ezita a tradir Betty co altre done, tra cui anca ła mujer de nantro cołega, Nicola. Nonostante tuto, no'l renonsia a zogar al SuperEnalotto, co ła conbinasion che zogava senpre so nono: 10, 20, 30, 40, 50, 60. Tra i amighi di Gaetano ghe ze parò anca nantra dona, ła psicanałista Grazia Tirelli, da senpre inamorada de łu che, propio par cuesto, ghe chiede de èsar el so primo pasiente. Propio el dì de ła sentada, parò, Gaetano no'l riese a zogar ła schedina e, poco dopo, vien fora i so nùmari. El viziłe sbazise ciapando na bota in testa e, parà via da l'ospeałe pochi dì drioman, el ga ła conferma che ze stai efetivamente vinsesti 120 miłion de Euro a Parma. Tuti i crede, razonevolmente, che el vensidor el sipie Gaetano che, par cuesto, el se dà a ła mata zogia anca par sfogar ła so ansa; sta ùltema ła ze conseguensa no soło del fato de no èsar łu e de no saver chi che sia el vero vinsidor, ma anca dei continui tartasamenti subìi, drio ła prezunta piciada, da parte de ła moroza, che ła vol spozarlo par robarghe i schei e scanpar co Silvano, e de Marisa che, pur de aver i ałimenti, scuazi ła renonsia a ła verzinità bazandoło so ła boca durante na vizita al simitero. Par fortuna Betty, dopo aver metùo a tàzer Marisa, ła tardiga a spozar Gaetano parché ła ze oramai stufa che Silvano continue a tradirla e ła juta Grazia a ipnotizar Gaetano par convinsarlo che el vinsidor el ze stà łu e farlo un poco chietar: A ze cusì che ła psicanałista ła dichiara l'amor sinçèro a Gaetano e ła ghe chiede de spozarlo. El viziłe, pur descoerzendo che ła vinsidora ze Grazia el aseta sensa revełarghe ła descoèrta. Contenporaneamente, Betty, ła deside de darghe fiducia a Silvano dichiarando che no ghe inporta pì dei schei ma solchè łu no'l ła tradisa, e ła ghe inpromete de far artanto. Al tandem ghe ze un dopio matrimonio e Gaetano descoerze che ła mujer ła ga donà scuazi tuta ła vinsida ad amighi e parenti, nonché in benefiçensa. El film ze usio inte łe sałe el 30 de setenbre 2011."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Spiegame Epidemia in veneto"
},
{
"role": "assistant",
"content": "La se definise epidemia el difondarse de na malatia, in genare na malatia infetiva, che colpise cuasi simultaneamente na coletività de individui, o sia na data popolasion umana, con na ben delimitada difuxion inte lo spasio e inte i tenpi, avente la stesa orìxene. Dal momento che, in na data popolasion, ogni ano, el xe atesx el verificarse de un serto numaro de avegnimenti morboxi, un'epidemia conporta un numaro de caxi rispeto ai valori atexi par cuela determinada comunità, e so la baxe de le esperiense e del numero de caxi storeghi de morboxità. Epidemie de particolare intensità inte la stòria europea le xe sta de solito pandemie cauxà da zoonoxi, o sia originà da la convivensa dei eseri umani co animali da alevamento. Tutavia par alcune, come la malatia del sudor, le cauxe no le xe gnancora conpletamente ciare. Segue na cronoloxia de le epidemie conosude. La febre tifoide di cui se ga trovà testimonianse inte la Gresa del V secolo vanti Cristo; La peste antonina testimoniada inte la Roma del III secolo dopo Cristo; La peste de Marsiglia del 1720 s-ciopada inte l'omonima sità e poi slargàdase inte le are sitadine limitrofe, ad esclusion de Parixi. La malatia del sudor che ga colpìo l'Inghiltera intel XVI secolo; L'influensa spagnola al'inisio del XX secolo; L'Epidemia de Ebola del 2014; L'epidemia de dengue del 2019-2020 che se ga difondesta intel Sud-est Axiàtego e in Sud America. La pandemia de COVID-19 del 2019-2020 , comunemente ciamata \"malattia da nuovo coronavirus\", che la xe causada dal SARS-CoV-2. Provegnente da Wuhan la se ga difondesta rapidamente in tuto el resto del mondo intel 2020. L'11 marso 2020, la xe deventà la prima epidemia ad eser dichiarada pandemia dall'OMS dopo la publicasion de le ligne guida del 2009."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Me pol dir qualcossa su Calderara de Reno?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Calderara de Reno 2001 calderaresi Calderara de Reno xe on comune de 11632 abitanti de ła provincia de Bołogna. Sindaco: Matteo Prencipe, dal 06/2004. Comune: Centralino 051 64.61."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de Berkane?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Berkane Berkan / Berkan Tifinagh 2014 Berkanesi Capitàle de le clementine Berkane xe na sità del nord-est del Maroco e la xe el capoluogo de la Provincia de Berkane, inte la rejòn de L’Oriental. La sità la xe vixina al confìn co Alzeria e la xe conosùa par èsar un importante centro agrìcolo, in particolar par la produxion de agrumi come le clementine. El teritorio de Berkane el xe stà frequentà da l’omo fin da epoche preistoriche, come mostra i siti archeològichi de Tafoughalt. La sità moderna la se ga svilupà soratuto a l’inisio del sècolo XX, durante el periodo del Protetorà fransèxe in Maroco. Berkane la xe situada tra le Montagne Beni Snassen e la pianura de Triffa, no lontan dal Mar Mediterraneo. El clima el xe de tipo clima mediterraneo semì-àrido. L’economia de Berkane la se basa principalmente su l’agricoltura. La sità la xe famosa par la produxion de agrumi e la vien spesso ciamada la “capitàle de i agrumi” de l’est del Maroco. El comèrcio e i servissi i ga anca lori importansa. El calcio el xe el sport pì praticà in sità. Berkane la xe rapresentada dal club RS Berkane, che el partecipa a competision nazionàli e africane, e che el zuga le partìe de casa al Stadio Municipale de Berkane."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Me pol dir qualcossa su 538 v.C.?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El el xe on an del VI secoło v.C. Ai abrei exiłiài a Babiłonia ghe vien da el parmeso de tornar in patria e tra el 538 v.C. e el 537 v.C. i torna tuti inte a Pałestina e i taca costruir el Segóndo Ténpio de Jerusałem."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de Recioto de ła Valpolezela?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Recioto de la Valpolexela El recioto l'e un vin dolso che se produse inte ła Valpolexela, rente de Verona. I graspi de ua i vien tajà e mesi a strinàr su łe . Co che el graspo l'è suto, ma no seco, se fa el vin che l'è dolso e bon. Na olta, par far el recioto se usaa altro che del graspo, che vol dir soło i acini che i zera sta' piasè esposti al sol. Da chi el nome de . cołore: moro granà pitosto cargo. odor: carateristego, açentuà. saor: pien, vełutà, caldo, dełicà, amabiłe."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de Croze Rosa e Mezałuna Rosa"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El Movimento Internasionałe de ła Croze Rosa e de ła Mezałuna Rosa el costituise ła pì granda organizasion umanitària del mondo. L'organizasion ła vien de frecuente indicada coi tèrmani scursai de Croze Rosa e Mezałuna Rosa. El movimento el ze costituio dal Comità Internasionałe de ła Croze Rosa co sede a Zinevra, da ła Federasion internasionałe de łe società de Croze Rosa e Mezałuna Rosa e da łe 190 società nasionałi individuałi. I so vołontari łe ze sirca 17 milioni inte el mondo. L'8 de majo de cada ano el se festeja . Inte el 1863 Jean Henry Dunant, insieme co altri cuatro citadini sviseri el mete in pie el Comità zinevrin de socorso dei miłitari ferii comunemente ciamà Comità dei sìncue, predesesor del Comità Internasionałe de ła Croze Rosa. El motivo che el ghea spenzesto Dunant so ła via de fondare el Comità ła ze sta ła terìbiła matansa e ła dezorganizasion col cuało i ze stai portai i socorsi inte el ndar de ła bataja de Solferin e San Martin el 24 de zugno del 1859. El Comità dei sìncue el promove łe idee de Henry Dunant proponeste inte el libro e el 26 de otobre 1863 el organiza, a Zinevra, na Confarensa Internasionałe co l'adezion de 18 raprezentanti de 14 Paezi che i firmarà, el 29 de otobre de st'ùltemo an, ła Prima Carta Fondamentałe contegnente dieze resołusion che łe definise łe funsion e i mezi dei Comitai de socorso. El nase in tal-magnera el Movimento Internasionałe de ła Croze Rosa. Inte el febraio del 1864 ła s-ciopa ła guera intrà ła Danemarca e ła Prùsia. Ła ze ła prima ocazion par łe Società Nasionałi de Socorso par intervegnere in juto dei ferii de tuti e do i s-ceramenti in magnera inparsiałe, ma i se rende suito conto de ła dificoltà de intervegnimento e de ła nesesità de un sèrio inpegno da parte dei stati su ła protesion del personałe e de łe struture inbastie par ła cura dei ferii de guera. Cusita che, l'8 de agosto 1864, el goerno elvètego el cònvoca na confarensa diplomàtega a ła cuała i ghea partesipà i raprezentanti de 12 nasion . La confarensa, concludesta el 22 de agosto 1864, el ghea portà a ła ratìfega de ła prima convension de Zinevra par el mejoramento de ła sorte dei ferii in bataja. Inte el 1876 ła Turchia ła ghea declarà l’intension da parte de ła so organizasion umanitària de no servirse del sìnboło de ła croze, che el saria dopo sta canbià co na Mezaluna, senpre de cołore roso in canpo bianco. Sto ezénpio el ze sta dopo ciapà anca da altri paezi islàmeghi e inte el 1929 el ze sta reconosesto ufisalmente. Inte el 1919 un dirizente de ła società nasionałe de ła Croze Rosa Americana, Henry P. Davidson, vedesta l'inportante cuantità de persone e mezi doparai inte łe atività de Croze Rosa inte el ndar de ła prima guera mondiałe, el ghea proponesto par ła prima volta ła dòpara de ste resorse anca durante el tenpo de paze, ponendo łe bazi par ła costitusion de ła Liga de łe Società de ła Croze Rosa inte el 5 de majo 1919 a Parize che inte el 1991 ła ghea ufisalmente tolto el nome de Federasion Internasionałe de łe Società de Croze Rosa e Mezałuna Rosa. L'organizasion ła ze stada insignia del Prèmio Nobel par ła Paze in trè difarente ocazion: inte l'ano 1917, inte el 1944 e inte el 1963."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de New Horizons"
},
{
"role": "assistant",
"content": "New Horizons ła ze na sonda spasiałe sviłupada da ła NASA par l'esplorasion de Pluton e del so satèłite Caronte. El lanso el ze avegnesto el 19 de zenaro del 2006 da ła baze de Cape Canaveral e el sorvoło de Pluton el ze avegnesto el 14 de lujo del 2015, a łe 1:49:57 del dopomezodì ora vèneta. El fin primàrio el ze cheło de studiare ła zeołozia e ła morfołozia del pianeta nano Pluton e del so satèłite Caronte, crear na mapa de ła superfise dei do corpi cełesti e anałizàrghene l'atmosfera. Altri fini i ze el studio de l'atmosfera dei do corpi sełesti col variare del tenpo, l'anàłize a alta resołusion de racuante zone de Pluton e Caronte, l'anàłize de ła ionosfera e de łe partezełe càreghe, ła reserca de atmosfera datorno de Caronte, el stùdio dei cuatro satèłiti menori Stize, Note, Sèrbero e Idra, ła reserca de eventuałi satèłiti o anełi sconosesti. La mision ła prevede par de pì che ła sonda ła vaga vanti inte el viajo drento de ła fasa de Kuiper par inviar dati so sta fasa in Tera. El 1° de zenaro del 2019, ła sonda ła ghea incrozà l'orbita de l'asteròide 486958 Arokoth inte ła fasa de Kuiper, sorvołàndoło a na destansa mìnema de sirca 3.500 km. Co na vełosità de , rivada col smorsamento del terso stàdio, sta sonda ła ze el ojeto artìfisałe che ła ze rivada a ła vełosità pì alta inte el dasar ła Tera. La sonda ła ga drento na parte de łe sènare de Clyde Tombaugh, o sia 30 grami, l'astrònomo che inte el 1930 el gaveva descuerto Pluton, un cd-rom coi nomi de 434 000 persone che i se ga iscrivesto al projeto, do monede, do bandiere dei Stati Unii, un francoboło del 1991 che el rècita: «Pluton: gnoncora esplorà», e altri recordi. 24 de setenbre 2005 - La sonda ła ze stada trasferia a Cape Canaveral dal Goddard Space Flight Center drento de un aèreo C-17 Globemaster III. 11 de zenaro 2006 - El lanso prevedesto el vien anułà par consentir altre nove verìfeghe a ła naveta. 16 de zenaro 2006 - El razo Atlas V el vien portà so ła ranpa de lanso. 17 de zenaro 2006 - El lanso prevedesto el vien anułà par condision meteorolòzeghe contràrie. - La sonda ła vien lansada co bon èzito a łe 14:00 EST dopo de un curto rintardo cauzà da łe nùvołe. 7 de apriłe 2006 - Sorvoło de Marte. majo 2006 - Ingreso inte ła fasa de asteròidi. otobre 2006 - El dasa ła fasa de asteròidi. 28 de febraro 2007 - Sorvoło de Zove a na destansa de sirca 2,3 miłion de chiłòmetri. 8 de zugno 2008 - Pasajo inte l'òrbita de Saturno. 18 de marso 2011 - Pasajo inte l'òrbita de Uran. 25 de agosto 2014 - Pasajo inte l'òrbita de Netuno. 6 de disenbre 2014 - Resvejada da l'ibernasion 14 de lujo 2015 - Sorvoło de Pluton e Caronte. 2 de novenbre 2015 - Oservasion de l'ojeto transnetunian 15810 Arawn 13-14 de febraro 2016 - Oservasion del cubewan 50000 Quaoar 1º de zenaro 2019 - Sorvoło de 486958 Arrokoth 15 de aprile del 2021: New Horizons ła riva a 50 UA dal Sole disenbre 2038 - Se prevedaria de rivar a na destansa de 100 UA dal Sołe se ła sonda oncora ła funsionase e ła esplorarà l'eliosfera esterna e el spàsio interstełare in conpagnia de ła navezeła Voyager."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa xe 1080?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El el xe on an del XI secoło. 7 de marso - Sacro Roman Inperio: Enrico IV xe da nóvo scomunegà dal Papa, po' che l'avéa zà scomunegà intel 1076. L'inperador se inrabia e sposesa el Papa, e l'eleze un antipapa."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa xe Stupinigi?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Stupinigi Stupinis Stupinigi xe na frasion de çirca 200 abitanti del comun de Nichelino. A Stupinigi xe situà ła çełebre Pałasina de cassa, caołaoro costruìo da Filippo Juvarra, e el parco natural de Stupinigi che ospita anca el Castelvecchio di Stupinigi , un casteło de l'epoca medieval che xe stà ła residensa dei marchesi Pallavicino. Confina coi teritori dei comuni de Candiolo e Orbassano, a ła periferia sudoçidental deTurin. El \"casteło\" ciamà \"Castelvecchio\" inte'l 1439 el ze stà abità dai Savoia-Acaia che i ghe ło ga vendùo a'l marcheze Rolando Pallavicino. Inte'l 1563 ła proprietà ła ze cedùa a Emanuele Filiberto, co 'st'altro el ga trasferìo ła cavedal de'l Ducato de Savoia da Chambery a Torin. Po' Emanuele Filiberto el ghe dona Stupinigi a l'Ordene dei Santi Maurisio e Lazaro, conosùo ancùo come Órdene Maurisian . Inte'l 1729 Vittorio Amedeo II, inte ła vesta de Zeneral Grando Mestro de l'Órdene, el deside ła costrusion de ła atual Pałasina cofà rezidensa de ła fameja reałe e de ła nobiltà torineza durando łe batùe de casa. Inte'l 1832 ła Pałasina ła pasa a ła famegia real, inte'l 1919 ła ze cedùa a'l Demanio statal, e inte'l 1925 la torna a l'Órdene, cusì come łe proprietà sircostante. La frasion ła ze separada da'l teritorio comunal de Vinovo e zontada a cueło de Nichełino el 1° zenaro 1869. Ła Pałasina de casa ła ze in restauro da'l 1987. Su 'st'altra e su l'adeguamento de'l muzeo A ghe łaora i architeti Roberto Gabetti , Aimaro Oreglia d'Isola e Maurizio Momo. El Parco natural de Stupinigi el ze stà istituìo inte'l 1991 e el se estende par 1732 etari, zontándoghe anca zone agricołe e boscàe. Oltra a'l teritorio de Nichełino interesa anca parte de cuei dei comuni che ghe confina de Candioło e Orbassano. I servi i ze sparìi da più de un sècoło, ma l'area ła ze oncora popołà da schirati, moscardini, volpe, donołe, fuìne, łiévori, e tanti tipi de vołatiłi, intra i cuałi A ghe ze la sigonja bianca. El ze cołegà a'l Parco fluvial de'l Po de Torino Sud e a Pineroło da do piste siclabiłe. Roberto Baffert e Francesco Fenoglio, Cavallermaggiore, Centro Stampa, 1998, ISBN 88-86637-10-1 Carlo Balma Mion, \"Lodovico Bò, ."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa xe Tuili?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Tuili Tuìli 2016 Tuili el xe un comun itałian de 1 023 abitanti. El xe in provincia de Sud Sardegna inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 24,59 km² . L'abità el xe situà a 208 metri s.l.m."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Tenperadura"
},
{
"role": "assistant",
"content": "En fìxica, ła tenperadura ła xe ła propietà che ła caraterixa el stato tèrmego de dó sistemi in rełasion a ła del fluso de całor che ghe se infrà łóri. Co che dó sistemi i se cata in equiłibrio tèrmego e no ghe xe nisun scanbio de całor, se dixe chei xe a ła stésa tenperadura. Co che existe na desferénsa de tenperadura, el całor el se moverà dal sistema a tenperadura più alta verso queło che dixemo a tenperadura più basa, fin che rivémo a ła parità. El trasferimento de całor el pol capitar par condusion, convesion o iragiaménto. Łe propietà formałe de ła tenperadura łe xe studiae da ła termodinàmega. Ła tenperadura ła xóga daspò na parte inportante in squaxi tuti i canpi de ła siénsa e in particołar in fìxica, chìmega e biołogia. Ła tenperadura na mixura de ła quantità de energia tèrmega o całor de un sistema, ma ghe ła se pol cołigar. Anca se co inportante ecesion, de sòłito se ghe démo całor ła tenperadura del sistema ła va su ; d'altra parte alsar ła tenperadura el ga come rexultà che parte del całor del sistema el vien asorbìo . Su scała microscòpica, inte i caxi più sénplexi, ła tenperadura ła se podrìa anca defir come el movimento caxual dei àtomi e de łe mołècołe del sistema. Dónca alsar ła tenperadura el fa móver de più i àtomi del sistema. Par sta roba, a ła definision xà dada de \"stato de agitasion mołecołar del sistema\", se fa corispónder queło del'entropia come \"stato de dixórdene mołecołar\". Par vèro se pol dar o cavar via całor anca sénsa canbiar ła tenperadura, parché el całor meso o tirà via el pol eser cołigà al canbiaménto de qualche altra propietà termodinàmega del sistema o anca ła pol eser tirada drénto in fenòmeni de tranxision de faxe , descriti come całor latente. A ła stésa manièra se pol aumentar o desminuir ła tenperadura de un sistema sénsa meterghe o cavar via całor. Ła tenperadura el xe na grandésa scałar e na propieà intrìnsega de un sistema. Eła infati no canbia conpagna łe dimension o da ła quantità de materia del sistema, ma ła corispónde miga a ła de nisuna propietà estensiva. Inte ła storia el pensièr de el xe nasùo parché i no saveva come definir in nùmero łe nosion comuni de \"caldo\" e \"frédo\". Daspò ła comprension progresivamente magior dei fenòmeni tèrmeghi el crea ła definision de tenperadura e el dà a ła łuxe el fato che łe percesion tèrmeghe al tasto i xe el rexultà de na łónga serie de fatori chei ga drénto anca ła tenperadura. Infati ła corispondénsa intrà łe impresion dei sénsi e ła tenperadura mixurada no ła xe miga cusì s-ceta e anca se de sòłito el material a tenperadura più alta el xe più caldo al tasto, ghe xe un mucio de ecesion. Un toco de argento, par exenpio, el spar davèro più frédo de un tóco de plàstega a ła stésa tenperadura o anca a tenperadura bastansa più basa, parché ghe xe desferénse infrà el całor spesìfego e ła condusibiłità tèrmega dei dó materiałi. Ła prima volta chei ga provà a mixurar ła sensasion de caldo o de frédo ła xe stada ai ténpi de Galileo e del'Accademia del Cimento. El primo termòmetro ad alcol, de tipo moderno,el vien tribuìo da ła tradision al genio del granduca de Toscana Ferdinando II de' Medici. Ma deso se taca a pensar che el termòmetro a łìquido in capiłar serà el sia stà scoverto da altri, e parécio prima. El termòmetro a mercurio el vien tribuìo a Gabriel Fahrenheit che el gà inventà inte el 1714 ła scała de tenperadure doparada anca ancó, méntre ła scała sentìgrada ła xe de Anders Celsius inte el 1742."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Me pol dir qualcossa su Biblioteca Marciana?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "La Biblioteca Nazional Marciana , la xe una de le pì grande biblioteche itałiane e la pì inportante de Venesia. La contien una de le pì prezae chiolte de manoscriti greghi, latini e orientai del mondo. Nota anca cofà , , , , o ad communem hominum utilitatem\" : 746 codeghi, dei cuai 482 in grego e 246 in latin, ai quai se ghe ga zontà sucesivamente altri 250 manoscriti dopo de la morte del donador. La biblioteca incrementò il suo inventario grazie a numerose donasion e lasciti, nonché grasie a l'incorporasion de altre biblioteche de la sità e de la Repubblega. Tante de le óaere donate provenjea da Bisanzio, ocupata da l'Inpero Otoman inte el 1453. Anca grasie a questa racolta, Venesia ze stà el pì inportante sentro de studio dei claseghi greghi. Atirò i pì grandi studiosi umanisti, tanti dei cuali riuniti intorno a l'editore Aldo Manuzio inte l'Academia Aldina. Intel 1603 ze venjesto in vigor na leje che inpoze a ogni stanpatore veneto de depositare na copia de ogni libro stanpà preso la Marciana, che la ze divenjesta cosita la biblioteca istitusional de la Serenisima Republega. Dopo la caduta de Venesia, le racolte di enti rełijozi sopresi da Napoleon confluirono inte la Biblioteca Marciana. Intel 1811 la biblioteca la ze stà trasferita intel Pałaso Dogal. Solo inte el 1924 tornò inte la su sede storega. On co ocupa, oltre al Palaso de la Libreria, anca la Fabrica de la Zeca del Sansovino."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de Amèrica del Nord?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Ła Amèrica de sora o Amèrica del Nord el xe un continente de ł'emisfero de sora de ła Tera, che el se cata a est de ł'Oçeano Pacifico, a ovest de ł'Oçeano Atlantego, a sud del Mar Glaciałe Artico e a nordovest de ła Amèrica de soto. Łe xe xeneralmete condiderae parte de ła Amèrica del Nord łe ìzołe pì visine a łe so coste. a ovest, inte el Oçeano Pacifico: , Arsipełago de ła Regina Charlotte e łe Ixołe Ałeutine. a nord, inte el Mar Glaciałe Artico: , , e a nordest, intra el Mar Glaciałe Artico e el Oçeano Atlantego: ła Groenlandia . a est, inte el Oçeano Atlantego: Ìxoła del Prisipe Edoardo, Teranova e , łe ìzołe de e , łe Bermuda e łe Bahamas. a sudest, intra el Oçeano Atlantego e el Mar dei Caraibi: łe Antiłe. El rapresenta ła porsion setentrionałe de łe Amèriche. A ł'estremo sud del continente, un'area ridota ła xe indicà come Amèrica Sentrałe. Ła area de łe ìzołe de sudest e dei paexi che łi se afasa so el Mar dei Caraibi łe xe cognosue anca cofà Caraibi. Al dì de ancó so sto continente a se cata 23 stati menbri de łe Nasion Unìe, e vari teritori dipendenti: Stati indipendenti : el xe un teritorio autonomo de ła Danimarca. : ł'ultimo dei vasti posedimenti de ła Fransa in tel Nord America. : teritorio da mar del Regno Unìo."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa xe Móstro de Loch Ness?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El mostro de Loch Ness, soranominà anca Nessie, el xe na creadura łejendaria che vivarìa inte el Loch Ness, un łago de ła Scozia. A uncuò no ła existe incuna proa inequivocàbiłe de l'existensa del famoxo \"mostro\" e łe someje che łe lo ritrarìa łe se ga in xenare dimostrà false o no łe xe ritegneste particołarmente significative dal punto de vista sientifego. I primi avistamenti de sto mostro lacustre i risałe al medioevo, invese i ultimi avistamenti o testimonianse de un serto riłievo e reportae dai mass media łe risałe a i ani otanta. qualche avistamento, onde che ła sàgoma de \"Nessie\" ła jera confuxa i sarìa avegnesti anca su ła teraferma, a partir dal 1930. A uncuò un novo avistamento del sełebre mostro del łago de Loch Ness in Scozia, a avistarlo sabo pasà Gordon Holmes, un tècnico de laboratorio de quarantasinque ani che el xe anca riusìo a filmar na sàgoma che serti i ritien ła sia sta creadura. L'ipòtexi difondesta inte ła comunità sientifega dei zoołoxi ła xe che el \"mostro\" senplisemente no'l existe, par do serie de raxon, ła seconda de łe cuałi de orden teòrico: Nisun avistamento o ritrovamento di trase, resti animałi al de sora de ogni raxonevołe dubio el xe stà mai documentà. ła piràmide ałimentar de un łago rełativamente ceo cofà el Loch Ness no'l podarìa sostegna ła vita de na fameja de predatori de łe dimension del prexunto mostro. Par proar a controbàtar i dubi rełativi a l'ałimentasione de ła creadura ła xe stà avansà l'ipòtexi che ła vołe l'existensa de un canałe segreto che el cołeghe el łago al Mar del Nord. Sta teoria ła spiegarìa anca l'asensa de os e altri resti sul fondałe del łago. No ghe xe tutavìa proe de ł'existensa de canałi che i conduxe al mar. L'ipòtexi che ła cata pi suceso intra i sostenidori de l'existensa del \"mostro\" ła xe che el se trate de uno o pi plesiosauri soravivesti in qualche maniera a l'estinsion. Bisogna precixar che, in ogni caxo, la creadura no se podarìa comunque definir propriamente un dinosauro, visto ché i rètiłi marini de l'era mesozoica i jera soło \"parent\" dei dinosauri . Alcuni sostenidori de ł'existensa del mostro i aferma che ghe xe testimonianse che ła Nessie sarìa stà vista entrar in aqua co prede caciae su ła teraferma, e che sto qua indicarìa che no ła magna de pes, mentra riguardo a i spasi no ła gavarìa a dispoxision soło el ceo Loch Ness ma anca ła teraferma, onde che ła varìa poduo rifujarse. łe pine parò łe indicarìa che Nessie ła xe un animałe marin, e quindi ła varìa vuo bisogno d tornare in manco periodicamente inte l'aqua. I sètisi i fa tutavìa notar che un animałe de ła stasza de un dinosauro difisilmente el podarìa pasare inoservà su ła teraferma e che gnanca na testimoniansa fin dese ła xe rixultada efetivamente credibiłe."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Bruto"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Eh sì, no xe tanto bel."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Spiegame Comore in veneto"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Unione delle Comore Comore Union des ComoresUdzima wa Komoriالاتحاد القمر Le Comore, ufisialmente l’Union de le Comore le xe no Stato de l'Africa Oriental. Le xe on arcipełago che el se cata inte ł'Osèano Indian oriental, intra el Mozanbico e el Madagascar. I Stati pì visini li xe le Seychelles a nordest, el departemento fransexe de Mayotte a sudest, el Madagascar a sud, el Mozanbico a sudovest e la Tanzania a nordovest. A est se cata anca el teritorio fransexe de le Ìxole Glorioxe, parte de le Ìxole sparpagnae del Osèano Indian. Le Comore le revendica anca la ìzoła de Mayotte, cofà parte del teritorio nasional. Le Comore le xe on arcipełago de cuatro ìzołe . Le xe ìzołe vulcaniche. El Karthala su l'ìzoła di Grande Comore xe on vulcano ativo. L’interno xe composto da ripide montagne e base coline. Durante i secoli, popolasioni indonesiane xe rivá su le ìzołe vulcaniche de l’arcipelago de le Comore. Grupi africani e del Golfo Persico i sa unio a sta popolasion. I portoghexi xe sbarcá su le ìzołe inte el 1505. En tel 1814, le quatro ìzołe xe diventá colonia francexe. En tel 1973, la Francia e l’aministrasion locale ga patuio de lavorar par l’indipendenza in tel 1978. Parò, inte el 1975, el parlamento de Moroni pasò la dichiarasion de indipendenza unilaterale. I abitanti de Mayote i ga rifiutá do olte, co i referendum del 1974 e 1976, l’indipendenza da la Francia. Inte el 1997, le ìzołe di Anjouan e Moheli le sa dichiará indipendenti. Dopo l’interesamento de l’Union Africana, tute le tre ìzołe xe diventá autonome ma ligá in una federasion. La cavedal xe Moroni. I comoriani che abita la Grande Comore, Anjouan, e Moheli ga n'origine etnica mista arabo-africana-indonesiana. Islam 86%, Cristianesimo 14%. La majoria de i comoriani xe de cultura arabo-islamica La zente la parla francexe e shikomor, na forma locale de swahili."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Samsung Galaxy M10"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Samsung Galaxy M10 El l'è on smartphone de gama medio-basa, prodoto da Samsung Electronics prexentà a xenaro del 2019 e lansà a febraro del steso ano. Display:6.2 poliçi Fotocamare: 13+5MP de drio / 5MP frontale Procesadore: Samsung Exynos 7870 Memoria: 3GB RAM + 32GB Bataria: 3400mAh sistema operadivo nadivo: Android 8."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de Liga Santa (1684)?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "La Liga Santa promovesta da papa Inocenso XI ła ze sta ła cuarta de na sèrie de coałision de prìnsipi in defeza de l'Eoropa cristiana. Inte el 1683, i otomani, al màsimo de ła so espansion teritoriałe, i ghea atacà l'inpero asbùrzego e i ghea asedià Viena , tacando cusita na nova guera austro-turca. La formasion de na liansa cristiana ła ze sta invocada da papa Inocenso XI. El Portèfeze el ghea incargà el so pare capucin Marco de Aviano de reconponer ła Liga Santa, mision che el frate el ghea portà a bon èzito e inte el 5 de marso del 1684 el pato intrà i conponenti de ła Liga el ze sta siglà. I ghea aderio i regni de Spagna, Portogało e Połaco-Lituan, łe Repùbleghe de Zènoa e Venèsia, el Grandogado de Toscana, el Dogado de Savoja. Tuti i ghea mandà juti e grandi continzenti miłitari. La coałision, comandada da Joani III Sobieski, ła ghea dezemà i Otomani inte ła Bataja de Viena e ła ghea cavà l'asèdio a ła capitałe. De sevente ła ghea libarà tuta l'Ungaria e ła pì granda parte de l'atuałe Croàsia. La Liga Santa ła ghea conbatesto contro de l'Inpero Otoman anca inte ła seconda bataja de Mohács, inte el 1687. Guidada dal prìnsipe Euzènio de Savoja, ła Liga Santa ła ghea conseguio ła vitòria definitiva contro de l'ezèrsito turco inte ła Bataja de Zenta e costrenzesto l'Inpero Otoman a firmare el Tratà de Carlowitz inte el 26 de zenaro del 1699."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Jerzu"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Jerzu Jèrsu 2016 Jerzu el xe un comun italian de 3 166 abitanti. El xe in provincia de Noro inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 102,61 km² . L'abità el xe situà a 427 metri s.l.m."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de Silvio Berlusconi"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Silvio Berlusconi el ze stà un pułìtego, inprenditore, investitore, zornałista sportivo e magnate dei mèdia italian, fondatore e presidente de ła società de tełecomunicasion Mediaset. El ze sta anca fondador e Presidente de Forsa Itàlia, el major partio pułìtego de ła coałision de Sentro-Drita dal 1994 al 2013, confluio inte el El Popoło de ła Libartà inte'l 2008 e refondà inte el 2013. El ze stà Presidente Consejo dei ministri de ła Repùblega Italiana tre volte . El ze sta Ministro de i Afari Esteri itaian inte l'ano 2002 e el ze sta presidente del Consejo eoropeo inte el semestre drioman de l'ano 2003. El ze sta deputà itałian da'l 15 de aprile de'l 1994 a'l 14 de marso del 2013 e senador da'l 15 de marso 2013 finmente al 27 de novenbre de l'isteso ano. El ze stà anca el presidente de ła scuadra de bałon Milan Football Association da'l 1986 a'l 2017 e da'l 2018 cofà titołare de'l Club Sportivo Monza 1912. El ze soranomenà dopo che el se ga ciapà ła onorefisensa inte el 1977 finmente a'l 2014, ano inte'l cuało el ła ga renunsada. El ze nasùo da na fameja de ła borghezia de Miłan: só pare el se ciamava Luigi Berlusconi e só mare Rosa Bossi . El ga do fradełi: Maria Antonietta e Paolo. El se ga spozà co Veronica Lario inte 1985, e el se ga separà el 2 de majo 2009. El ze el 90° omo pí sior de'l mondo, e el 3° pí sior de Itałia . Inte el 1977 el ze stà nominà Cavałier de'l Łaoro da Giovanni Leone. El se stà cao del governo altre do volte, inte el 1994 e dal 2001 al 2006. El xe deputado a ła Camara dal 1994. El gavea fondá Forza Italia inte el 1993, e adeso el xe cao del partio Popoło de ła Libartà. El xe sta molte volte accusà de tanti reati, ma xe stà sempre assolto o i reati jera caduti in prescrission. Un processo el xe saltà dopo che el governo de Berlusconi gaveva annulà el reato del falso in bilancio. El 13 de novenbre 2011, al Pałasso del Quirinałe, Berlusconi el gà dato łe dimision cofà Presidente del Consijio. D'ogni modo el rimane in carega pa'l disbrigo dei afari corènti."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Spiegame Wasabi in veneto"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El Wasabi xe na pianta giaponese de ła cuałe se dopara ła raixa gratà par tirar fora na pasta verde ciara oncora pi picante del nostro cren. A darghe sto tremendo saor picante xe łe sostanse ke se libera gratando e skisando łe raixe: 6 metiltioesil isotiocianato 7 metiloeptil isotiocianato 8 metilottil isotiocianato Ła se magna col pese cruo, o , par conto suo o mis-cià coła soja e pare ke ła gabia proprietà antisetiche e digestive. El wasabi xe ła roba pi picante ke ghe sia, tanto ke'l fa pianxere se se ghin magna masa in un colpo soło. Difati i Giaponesi i lo ciama anca 'namida ke vol dir làgreme."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Subterclase"
},
{
"role": "assistant",
"content": "In tasonomia, ła subterclase el ze uno dei livełi de clasifegasion sientìfega dei organismi viventi. Inte ła organizasion sistèmega, ła ła ze definia cofà rango inferioro a l'infraclase e superioro a l'órdene . On'infraclase ła połe contegner pì subterclasi , cadauna de łe cuałe łe połe èsar sudividesta in uno o pì órdeni ."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Come va?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Tuto ben, grassie!"
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de Periòdego?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Un periòdego el ze un prodoto editoriałe, difarente da un cuotidian, publegà in intervałi regołari inte el tenpo soto un isteso tìtuło. I ze periòdeghi i setimanałi, cuindezenałi, mensiłi, bimestrałi e anuałi. Ogni periòdego el ze numarà e datà progresivamente e ła numarasion ła se renova de sòłito ogni anada. Ghe ze periòdeghi spesałìsteghi, pensai par un pùblego limità, cusita come che ghe ze periòdeghi zenerałìsteghi pensai par el grando pùblego. I połe èsar destribuii sia so tradisionałe mezo carta, o so forme web, senpre pì pontae a ła vizion so tablet o smartphone."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de Bildungsroman"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El Bildungsroman, dito anca , el xe un xenaro letaràrio che el varda a l'evolusion del parsonajo in dretura de ła maurità e l'età adulta, noché a ła so orìxene stòrega al fin de promovarghene l'integrasion sosiałe, uncuò par contar emosion, sentimenti, projeti e asion viste in tel so nasar dal drento. El pol reintrar in difarenti categorie: romanzo psicołoxego-intimistego, romanxo de anbiente e costumo, romanzo didàtego-pedagoxego. El pol doparar difarenti formułe intrà łe cuałe cheła del romanxo storego, del romanxo autobiografego e del romanxo epistołar."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de Confarensa de Potsdam?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Ła Confarensa de Potsdam o Tratà de Potsdam łe ze ła denomenasion co ła cuała el ze conosesto inte ła storiografia l'ùltemo dei vèrtezi intrà łe trè grande potense liae gavesto dal 17 de lujo al 2 de agosto del 1945. La conferensa ła zera identifegada inte i documenti segreti col nome in còdaze . Inte el corso de ła reunion, i masimi derizenti de łe potense vinsidore de ła Seconda guera mondiałe i ghea discoresto e i zera rivai a acordi su ła zestion del primo dopoguera. La confarensa ła ze stada fata inte el Pałaso Cecilienhof de Potsdam. Inte orìzene ła confarensa ła gaveva da èsar fata a Berlin, ma par via dei grandi danejamenti sorbii da ła sità, ła sede ła zera sta spostada inte el casteło de Potsdam. In presedensa ghe zera za stae vàrie reunion, partindo da ła conferensa de Teheran, inte el corso de łe cuałe vari lìder de łe forse liae i se ghea catà par delinear ła zestion de ła vitòria sul Nasionalsociałismo. Da ła conferensa de Cazablanca zera emerzesta ła dimanda de rendesta incondisionada, mentre inte el córar de ła conferensa de Yalta ła ze sta decidesta ła spartision del teritòrio todesco in zone de ocupasion coordenae da na comision de controło sentrałe. Dopo el croło miłitare, ła rendesta incondisionada del Terso Reich de l'8 de majo del 1945, e l'inprezonamento dei lìder del goerno Dönitz e von Krosigk avegnesto el 23 de majo, łe forse vinsidore łe ghea tolto ufisalmente podere de goerno in Zermània par via de ła declarasion de Berlin, ła costitusion de łe zone de ocupasion, e l'insediamento del consejo de controło lià. L'órdene del dì de ła conferensa el gaveva ła rediscusion de łe frontiere inte l'Eoropa libarada, ła grandesa del pagamento par i dani de ła guera, ła zestion e el goerno del teritòrio todesco, e ła condusion de ła guera del Pasìfego, oncora in pie. I partesipanti a ła conferensa i zera: i Stati Unii d'Amèrica, raprezentai dal Presidente Harry S. Truman e dal so segretàrio de Stato James F. Byrnes l'Union Soviètega, raprezentada dal segretàrio del PCUS Josif Stalin e dal ministro dei esteri Molotov el Regno Unio, raprezentà in prinsìpio dal Primo ministro conservador Winston Churchill e dal ministro dei esteri Anthony Eden; dopo ła dezemada ełetorałe par ła Càmera dei comuni, dal 28 de lujo el Stato el ze sta raprezentà dal Primo ministro laburista Clement Attlee e dal ministro dei esteri Ernest Bevin. Ste cuà łe decizion tolte inte el ndar de ła confarensa de Potsdam e łe ghea ponesto zo łe baze par ła Declarasion de Potsdam: Stabiłiti i confini intrà Połònia e Zermània su ła lìnea Oder-Neisse e ze sta decidesto che tuta ła popołasion todesca prezente inte i teritori divegnesti połachi, in Cecoslovàchia e in Ungaria ła ghese da vegner espełesta e resorbia in Zermània. La Zermània e l'Austria łe zera stae sudivideste in cuatro zone de ocupasion, aministrae da łe tre potense vinsidore a łe cuałe se gararia zontà anca ła Fransa. No ghe ze sta acordo su ła grandesa del pagamento dani contro i todeschi: mentre łe potense osidentałi i seguiva na lìnea pì mòrbida, Stalin el presionava par ver pagamenti alti. Par sta motivasion ze sta decidesto che inte l'intierior de ła so zona de ocupasion ogni potensa ła garia zestio l'entità e ła tipołozia de pagamento autonomamente. Harry S. Truman el ghea lansà un ultimatum al Japon, dizendo che se no el se fuse rendesto el garia vesto un “ràpido e totałe desfamento”."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de Union Astronòmica Internasionałe"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Ła Union Astronòmica Internasionałe ła ze 'na organizasion internasional no goernativa co el obietivo de promover ła astronomia in tute łe so forme, conprendeste ła promosion de ła riserca astronòmega, ła sensibiłzasion, ła istrusion e el desilłupo scavàẑa ła cooperasione global. Ła ze stada fondada el 28 de łujo 1919 a Borseła, Belzo e ła ga i ufisi a Parize, Fransa. Ła UAI la ze conponesta da menbri nasionałi, cofà asosasioni profesionałi, sosetà nasionałi o istitusioni academeghe, e da menbri individuałi, che i include sia astronomi profesionisti che siensiati I singołi menbri i ze organizai in divizioni, comitati e grupi de łavoro insentrai su spesifeghe sotodisipline, argomenti o inisiative. A majo 2024, ła Union ła contava 85 menbri nasionałi e 12.734 menbri individuałi, distribuii in 90 paezi e teritori. Intra łe prinsipałi atività de ła UAI ła ghe ze cheła di funsionar da par conferense sientifeghe. Ła sponsorisa simposi annuali e ła tien 'na asenblea zeneral trienal che ła definise łe połiteghe e ła conprende vari incontri sientifeghi. Ła Union ła ze nota in particołar par esere ła autorità pi' inportante int'el asignasion de nomi e designasion ufisałi par i ojeti astronòmeghi e par gaver stabiłìo de łe definisioni uniformi par i prinsìpi astronomeghi. Ła se coordina inoltre co incaratài nasionałi e internasionałi, cofa ła ONUESC. Ła UAI ła ze menbro de el Consejo sientifego internasional, che el ze conponesto da istitusioni sientifeghe e academege internasionałi e da academie de łe siense nasionałi."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Spiegame Dì del rengrasiamento in veneto"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El Dì del rengrasiamento ; o pì senplegamente \"\", ła ze na festa de orìzane cristiana che ła recore inte i Stati Unii de l'Amèrica , in Cànada , a Grenada, a Saint Lucia e in Lìbària in segno de gratitùdene verso Dio par el rancurà agrìcuło e par cheło che se ga vesto inte el ndar de l'ano trascoresto."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Di qual male è egli morto?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Gh'è vegnù un accidente, e l'è andà"
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa xe Red Hot Chili Peppers?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "I Red Hot Chili Peppers xe un grupo muxicale alt rock american. El grupo se xe formà inte el 1983 a Los Angeles, California, Stati Uniti."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa xe Caselle in Pittari?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Caselle in Pittari 2016 Caselle in Pittari el xe un comun italian de 1 972 abitanti. El xe in provincia de Salerno inte ła rejon Canpania e el se estende so na area de 45,56 km². L'abità el xe situà a 444 metri s.l.m. El confina co i comuni de Casaletto Spartano, Morigerati, Rofrano, Sanza e Torre Orsaia."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa xe Figueres?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Figueres el xe on munisipio catałan che el se cata intrà Xirona e Perpignan. El so nome vol dir . El ga sirca cuarantasinque miłe àneme residenti che łe abita sto sentro estexo so na pianura fluviałe. Sta sitadina ła xe capologo de ła comarca del Alto Empordà e ła xe on ponto de riferimento socio-cultural de ła xona. Tanti turisti i vixita Figueres, soratuto pal muxeo de Dalí. Caraterístega de sto posto xe la tramontana vento dal Nord che ła supia in maniera insistente e pol rivar a condisionar ła vita cotidiana e psicołogica de ła xente. Pal resto el clima el someja a cueło de la Costa Brava."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de Turkmènistan?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El Turkmènistan o Turcmènistan el ze un stato de el Àzia sentral. El confina a nordovest col Kazakistan, a nordest co el Uzbekistan, a sudest co ł'Afghanistan, a sudovest co el Iran."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Piove?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "No, par mi no piove."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Uusimaa"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Ł'Uusimaa ła xe na rejon de ła Finłandia meridionałe, che ła se cata so łe rive del Golfo de Finłandia. Ł'Uusimaa ła xe composta da 24 comuni, de queste, ła metà sirca łe xe sità. Inte ła lista sotostante łe sità łe xe evidensiae in graseto. Tra parentexi el nome in svedexe dei comuni biłéngoe."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa xe Pasajo a nord-òvest?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El o el ze na rota navałe che ła liga i osèani Atlàntego e Pasìfego, pasando traerso l'arsipèłago àrtego canadeze inte l'interno del Mar Glaciałe Àrtego. Su sta rota, conosesta fin da łe prime esplorasion de l'Àrtide ma ojeto del bloco dei jasi, ła ze in corsa na dèsputa teritòriałe intrà Cànada e Stati Unii. Sti ultemi i vede el pasajo a nord-ovest cofà àcue internasionałi, mentre che el Cànada łe pensa èsar àcue teritoriałi canadezi. La dèsputa ła ciapa inportansa se se consìdara che łe rote da l'Eoropa a l'Estremo Oriente łe resparmiaria 4.000 km doparando el pasajo, in contronto de łe atuałi rote che łe pasa par el Canal de Pànama. intrà ła fin del XV e el XX secoło, i eoropei i ghea sercà de stabiłir na rota comerciałe marina che ła pasase a nord e a òvest del continente american. I inglezi i ła ghea ciamada ła rota , e i spagnołi invese i ła ghea batezà cofà . El vołer catar sta rota el ze sta na motivasion de granda parte de łe esplorasion eoropee par esplorar łe coste del Nord Amèrica. Inte el 1539 Hernán Cortés ga incaregà Francisco de Ulloa de navegare drio l'odierna Basa California sercando el . El so viajo el ga demostrà ła nadura peninsułar de ła Basa California, dal momento che Ulloa el ze sta bon de esplorar e seguir tuta ła costa del Golfo de California fin a Cabo San Lucas. Zà inte el 1523 el sovran franseze Francesco I el ghea invià Joani da Verazan a esplorar łe coste del Nordamèrica, da ła Florida a Terranova sercando un pasajo par rivar Àzia. Inte el 1534, finmente che el zera drio sercar sto pasajo Jacques Cartier el ze sta bon de esplorare granda parte de ła costa de Terranova e de ingresar inte el fiume San Lorenso. L'8 de agosto 1585, l'esplorador inglezo John Davis el ze entrà inte el Streto de Cumberland arente de ła costa de l'ìzoła de Bafin. Inte el 1609, Henry Hudson el ghea navegà drio el fiume che uncó el porta el so nome sercando el pasajo. De sevente, Huddson el ga esplorà l'àrtego canadeze e el ga descuerto ła baja che eło ła ga ciapà el nome. El 30 de lujo 1789 el ze partio da Càdeze ła spedision Małaspina el cuało cònpito el zera cueło de esplorar łe rejon pì distanti e gnoncora cartografae de l'America e Pasìfego, fazendo un programa de determinasion magnèteghe, còlzar-sù informasion pułìteghe e econòmeghe e individuar el prezumesto pasajo a nord-òvest. Capo Horn costejando Nord Àfrica e Sud-amèrica, ndando sù par Pànama finmente a l'Alaska. Da cuà ghe ga tocà sbandonar ła reserca tornando a Acapulco. Inte el 1845, ła zera partia ła trista e tanto conosesta spedision perdesta de Franklin. Na belché ecuipajada spedision de do nave, ła HMS Erebus e ła HMS Terror co drento 129 ómani, guidada da Sir John Franklin, ła ga tentà de forsar el pasajo traerso i jasi àrteghi da ła Baja de Bafin al Mar de Beaufort. Co ła spedision no l'è sta bona de tornar, difarente spedision de socorso e scuadre de reserca łe ghea esplorà l'artego canadeze intrà i do corpi d'àcua verzesta, produzendo a ła fin ła carta nàutega de un pusìbiłe pasajo. De ła spedision łe ze stae catae poche prove del pasajo. Inte el setenbre del 2014 el ze sta catà el rełito de ła Erebus, col juto de imàzeni sonar da na spedision canadeze, arente a l'Ìzoła de Re Gułielmo inte el teritòrio del Nunavut. Inte el setenbre 2016, precizamente 2 ani e 1 dì dopo, ła vien ricatada in bone condision anca ła seconda nave, ła Terror."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de Stòria de l'Alzerìa"
},
{
"role": "assistant",
"content": "La la xe tipega de quele de le popolasion mediteranee. Come tuti i paexi nord africani, anca l’Alxeria la ga visto decine de popoli pasar so le so tere, tute le potense mediteranee – fenicia, berbera, grega, romana, otomana e fransexe - le xe pasa de qi. I alxerinin moerni i parla arabo, ma ghe na minoransa che dòpara el berbero, na lengoa autoctona del Maghreb. I palentologi i ga fato ricatamenti che testimonia la continua abitasion del nord Afrega da 200 000 ani fa fin ancò. Le popolasion neoliteghe le gavea svilupà na cultura agricola e de arlevamento del bestiame. No ghe disolusion de continuità tra sta xente e le popolasion berbere che le xe autoctone almanco dal 6000 a.C. I berberi i no gavea na lengoa scrita e no ghe fonti serte par conosar el so pasà. I primi documenti scriti se cata co l’arivo de le siviltà axiateghe su le coste de l’Africa. Tra i documenti exisi ghe solo qualche nota su l’area che ora samemo Alxeria. I berberi, i primi abitanti de l’Alxeria, i xe stà sempre pi spinti verso l’interno desertego da i vari popoli invasori. I feneghi i xe rivà qi in tel X secolo a.C. e i ga costruio Cartàxene e altri aprodi longo la costa. El marcà tra i berberi e i fenisi el ga continuà par secoli, ma le popolasion bebrbere le se sa catà in ne situasion de dipendensa da i invasori. Cartàxene la ga perdesto forsa co le guere puneghe e la xe stà distruta in tel 146 a.C. I berberi i xe tornà in coltrol del teritorio e i ga organisà na serie de sità stato soto la guida de on re. Dopo i fenici, i romani i xe rivà inte la xona e i ga scominsià a conquistar tuta la costa. Tuta l’area de l’Alxeria longo la costa la xera soto el control roman dal 24 d.C. I berberi i se sa oponesto a i romani, ma i no xe mia stà boni de tornar a l’indipendensa. El cristianeximo el xe rivà a l’inisio del II secolo e i berberi i xe diventà cristiani in poco tempo. Tanti de i primi misionari che ga portà el critianeximo in Eoropa i xera berberi. San Agostino, vescovo de Tagaste e scritore cristiano, el xera on berbero. Dopo el cristianeximo, el pi grando avegnimento culturale e sosale de l’Alxeria el xe stà l’arivo de l’Islam in tel VII secolo. La nova relixeon e la nova lengoa, l’arabo, el ga trasformà la società maghrebina. I primi musulmani a rivar qi i xe stà le armate de i Umayyadi, na dinastia con cavedal a Damasco. Dopo de lori, el control de la rejon el xe andà a i Abbasidi che i comandava da Baghdad. I Abbasidi i ga lasà el poter a i imam Rustimidi che gavea el loro sentro a Tahirt, poco a sud de Algieri. I imam i xera considerà omeni santi e i ga dato vita a scole par studiar el Corano e le siense. I iman i no xe stà boni de organixar on esercito e i xe presto finii soto el control de i Fatimidi de l’Egito. Anca i Fatimidi i ga lasà el control de la rejon a n’altra dinastia, i Xiridi – de orixene berbera – che i ga tegnesto el poter dal 972 al 1148. I Xiridi i ga aministrà mal el teritorio ma i xe riusidi a islamisar el interno del paexe. I berberi che abitava in tel Maghreb de l’ovest i se sa organisà soto la guida de i Almoravidi e i ga scominsià l’espansion verso el nord e l’est, rivando a Alxeri in tel 1106. Meso secolo dopo la xe sta la olta de i Almoahidi che i ga caturà tuto el Maghreb verso el 1176. Le guere in Spagna le ga indebolio i Almoahidi che i ga perdesto el teritorio de l’Alxeria, che el xe pasà a i Xayanidi. I Xayanidi i ga tegnesto el teritorio fin a la metà del XVI secolo, co l’impero otoman el ga vesto el soravento."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Spiegame Strzyżów in veneto"
},
{
"role": "assistant",
"content": "el xe on comune urbano-rurałe połaco del Distreto de Strzyżów, intel Voivodato dei Precarpazi.El coerze na superficie de 140,23 km² e intel 2004 el gaveva 20 655 abitanti."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de Michelangelo Buonarroti?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Protagonista del Rinasimento itałiano, xe stà reconosesto xà al so tenpo cofà uno dei pì grandi artisti de senpre. Gà fato de ła so atività un'incesante rixerca dell'ideałe de bełesa. Conplesivamènte xe stà un artista tanto xeniałe quanto irequieto. El so nome xe ligà a na serie de ópare che i ło gà consegnà ała storia dell'arte, alcune de łe cuałi łe xe conossùe in tuto el mondo e considerae intrà łe pì inportanti laori dell'arte osidentałe: el , ła o el siclo de afreschi inte ła i xe considerai traguardi insuperabiłi dell'ingegno creativo. Ło studio de łe so ópare gà segnà łe generasion sucesive, dando vita, co altri modèłi, a na scoła che gà fato arte \"ała maniera\" propia e che ła gà ciapà el nome de manierixmo."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Me pol dir qualcossa su Distreto de Frauenfeld?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Frauenfeld Bezirk Fraunfeld 2010 El distreto de Frauenfeld el xe on distreto del Canton Turgovia, in Svisara. El confina co i distreti de Steckborn a nord, de Weinfelden a nord-est e de Münchwilen a sud-est e co el Canton Zurigo a ovest. El caołogo el xe Frauenfeld."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa xe Sàsari?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Sàsari Tàthari 31/7/2014 sasarexi o turitani Sàsari el xe un comune italian co çirca 130 000 abitanti. Ła sità ła xe un caołogo de provincia de ła Sardegna nord-osidentałe e tradisionalmente caołogo del de ł'Ixoła; ła xe sentro de ł'omonima area metropułitana rejonałe de sirca 220 000 abitanti."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa xe Conservatorismo liberałe?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El conservatorismo liberale el se poxisiona a la sanca del conservatorismo. El sostien le idee so la fiscalità come tuti i conservadori, a exenpio i vole sbasar la spexa publega, par rivar al parejo de balanso, i serca de frenar i interventi del stato in economia, jutando che se fasa privatixasion e deregolarixasion co l'obietivo de sbasar le tase, sbasando cusì el debito publego e jutando i investimenti inte el paexe, ma sol canpo social l'è pì progresista. El pensiero liberalconservador el difende la propietà privada, el libaro marcà, l'inportansa e de la relijon. Tanti partii democristiani, i se ga avisina al liberalconservatorismo co l'avento del XXI secolo."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de UTC-6?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "el xe un fuxo orario in ritardo de sie ore rispeto a UTC. In teoria UTC-6 el corisponde a na xona de longitudine comprexa tra 97,5° W e 82,5° W e l'ora utilixada corispondeva a ła ora sołare media del 90º meridian ovest . Ne i USA e in Canada, el fuxo orario vien chiamà ."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de 2014"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El el xe un an del XXI secoło. El 1° de zenaro a Łetonia toe l'eoro cofà scheo. Referendum sol autodeterminasion in Crimea, vinse el sì al union co ła Rusia al 96%. Dal 16 al 22 de marso in Vèneto ghe xe on referendum par l'independensa, vinse el sì col 89,1% e on afluensa del 63,23%, ma l'Itałia no ło riconose. Ła Crimea ła intra rento a ła Rusia. Vatican, canonixasion de Papa Jiovani XXIII e Papa Jiovani Paoło II Tailandia, colpo de stado del esersito. 22 de majo-25 de majo: Ełesion Eoropee. Pipo de Borbon vien incoronà re de Spagna col nome de Pipo IV de Spagna. Ła Xermania ła deventa canpion del mondo, dopo gaver batù l' Arxentina co on gol de Gotze ai Mondiai de Bałon. Bengaxi, Łibia nase in Emirado islamego dal grupo teroristego Ansar al Sharia. 10 de setenbre: Scòsia, Referendum par l'independensa. 9 de otobre-10 de otobre: Ałuvion a Zenoa, grandi dani. Burkina Faso, colpo de stado del esersito. 10 de disenbre: Jaco de Monaco, prinsipe del Prinsipà de Mònaco. Philip Seymour Hoffman, ator merican. Paco de Lucía, chitarista e conpoxidor spagnoło."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Spiegame Goerno Berlusconi II in veneto"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El Goerno Berlusconi II el ze sta el sincuantasetèzemo goerno de ła Repùblega Italiana, che ga zurà e de consevensa el ze sta in carga dal 11 de zugno 2001 a łe so dimision inte el 23 de apriłe 2005. El goerno el ze sta guidà da l'ex Presidente del Consejo Silvio Berlusconi."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de Ano łuze"
},
{
"role": "assistant",
"content": "L'ano luce xe na unità de mixura par la longhesa. 1 ano luce xe la distansa che ła luce riesse a coprire durante n'ano intero: . Nonostante che no ła sia l'unità baxe del Sistema Internasionałe (defati ghe xe el metro, ła xe veramente tanto doparà nel'astronomia parché se ga de frecuente a che fare co distanse massa grandi par usare metri, chiłometri o robe cussita."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de Cuadràngoło de Mare Tyrrhenum?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El cuadràngoło Mare Tyrrhenum el ze uno dei 30 cuadràngułi de Marte, doparai dal Programa de Riserca su l'Astrozeołozia de l'United States Geological Survey . El ze denomenà col còdaze MC-22. El òcupa ła zona de Marte che ła va dai 0–30° S de latitùdene e ła riva finmente ai 90–135° E de lonzitùdene."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Cafarnao"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Cafarnao Capernaum Cafarnao ła ze na antiga sità de ła Gałiłea pozisionà inte łe rive nord-osidentałi del Lago de Tiberiade, in Israel. Par i Vanzełi Jezù el ga abità dopo de gaver lasà Nazareth : chive el ga scomisià ła so predicasion e i numarozi miracołi. Inte i secołi dopo Cafarnao ła ze stà abandonà, fin che ga conprà l'area da parte dei fransescani minori de ła Custodia de Terasanta: i so resti i ze stà catà e portà a ła łuce da scavi archeołozeghi intel XX secoło. Intrà łe altre robe ze stà catà na sinagoga costruia co łe cołone in marmaro intel II secoło, e na abitasion identifegà come ła caza de San Piero. Sora ła caza ze stà edifegà na ceza a forma otagonałe. El viłajo el ze mesonà intel Vanzeło de Luca e Vanzeło de Joani indove se conta che se catava visin al posto de nasita de San Piero, Andrea, Jacomo e Joani fiołi de Zebedeo come anca del publecan Matio. On sabo, biblego Jesù el gavea insenjà in sinagoga de Cafarno e guario on omo posedesto da on spirito inpuro . Dopo el ga guario da ła fieora ła suocera de San Piero . Par Luca 7:1–10, Cafarnao ze anca el posto indove on centurion roman gavea domandà a Jezù de guarire el so servo. Cafarno el vien anca mesonà intel Vanzeło de Marco , e ze anca ła łocałità indove ze venjesto ła conosesta guarijon del parałitego che ze stà fato nar zo dal teto par nar da Jezù. Par i Vanzełi sinoteghi, Jezù el ga scelto stà sità come sentro del so ministero de salvesa in Gałiłea, dopo chel ga łasa el picoło borgo de montanja de Nazareth . Anca el ga małedio ła sità, dizendo \"Fin ai inferi te presipeterè!\" a cauza che no ze stà scoltà i so insenjamenti."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de Distreto de Biena"
},
{
"role": "assistant",
"content": "El distreto de Bienna el se cata intel Seeland e el xe uno dei 26 distreti del canton de Berna in Svisera. Tegnendo conto de ła superficie teritoriałe, a se trata del piassè distreto picinin del canton Berna. El confina coi distreti de Courtelary a nord, de Büren a est, de Nidau a sud e de La Neuveville a ovest. El conprende na parte del łago de Bienna."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Aneurizma"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Un aneurixma xe na diłatasion progresiva de un segmento vascołare che el ga da esar almanco del 50%, altrimenti a se parla de ectasia. I aneurixmi arterioxi i se manifesta come diłatasion pulsanti del vaxo: ła łocałixasion pi inportante xe a cargo de l'aorta, intel 75% de i caxi el colpise l'aorta adominałe."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Parlame de Potensa"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Potenza Puténzë 28-02-2015 potentini Potensa, el xe un comun italian de 67 289 abitanti, capołogo de ła rejon Baxiłicata e de ła provincia omonima. Oltre a eser un inportante sentro aministrativo, ła xe anca sede universitaria e arsivescovil. Ła xe anca sede de un inportante marcà agricoło, e de stabiłimenti industriałi ałimentari, calsaturieri e de el łegname."
}
] |
[
{
"role": "user",
"content": "Dime tuto quel che te sa de Florinas"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Florinas Fiolìnas 2016 Florinas el xe un comun italian de 1 538 abitanti. El xe in provincia de Sasari inte ła region Sardegna e el se estende so na area de 36,06 km² . L'abità el xe situà a 417 metri s.l.m."
}
] |
End of preview. Expand
in Data Studio
Veneto Mistral Dataset
A conversational dataset for training AI models in Venetian language (vèneto).
Description
This dataset was created to preserve and digitalize the Venetian language through artificial intelligence. It contains approximately 11,800 examples of conversations, texts, and translations in Venetian language, extracted from authentic sources and validated for linguistic quality.
The dataset was specifically designed for fine-tuning large language models (LLMs) like Mistral 7B, with the goal of creating conversational assistants capable of:
- Conversing naturally in Venetian
- Translating between Italian and Venetian
- Providing information about Venetian culture
- Generating authentic text in Venetian style
This is an experimental cultural preservation project that represents the first step towards creating AI tools for regional Italian languages that are underrepresented in the technological landscape.
Features
- Dataset Size: 10,655 training examples + 1,184 validation examples (11,839 total)
- Format: Chat format with user/assistant messages in conversational style
- Quality: Texts extracted from authentic sources (Venetian Wikipedia, Goldoni's theatre) and manually validated for conversational examples
- Total Size: ~5MB of pure Venetian text
- Split Ratio: 90% training / 10% validation
Composition
Sources
The dataset is composed of three main sources:
Wikipedia in Venetian (vec.wikipedia.org) - ~11,000 articles
- Encyclopedic articles on history, geography, culture, and sciences
- Text written in standard Venetian (predominantly Venetian dialect)
- Largest source of the dataset (~93% of content)
Carlo Goldoni's Theatre - "Il servitore di due padroni" (The Servant of Two Masters)
- Authentic theatrical dialogues from the 18th century
- Examples of natural conversation in historical context
- Important for authentic conversational style
Manually created conversational examples
- Modern conversations created by native speakers
- Cover everyday and contemporary situations
- Validated for naturalness and authenticity
Note on regional representation: The dataset contains mainly standard Venetian (Venetian dialect). Specific regional variants (Paduan, Veronese, Trevisan, etc.) may be underrepresented.
Split
- Training: 10,655 examples (90%)
- Validation: 1,184 examples (10%)
The split was performed in a stratified manner to maintain the distribution of sources in both sets.
Format
Each example in the dataset follows the conversational chat format with structured messages:
{
"messages": [
{
"role": "user",
"content": "Cossa seto de Africa Orientałe?"
},
{
"role": "assistant",
"content": "Ł'Africa orientałe ła xe ła porsion del continente african che ła se estende giograficamente pì a est."
}
]
}
Examples include:
- Questions and answers on encyclopedic topics
- Daily conversations
- Translation requests Italian ↔ Venetian
- Cultural explanations
Usage
Installation
pip install datasets
Loading Dataset
from datasets import load_dataset
# Load dataset
dataset = load_dataset("Marco-Danz/veneto-mistral-dataset")
# Access train and validation
train_data = dataset['train']
val_data = dataset['validation']
# Print first example
print(train_data[0])
Preprocessing for Training
The dataset is already formatted for use with Mistral and similar models that use the [INST]...[/INST] format:
def format_for_mistral(example):
"""Format an example for Mistral."""
messages = example['messages']
# Mistral format: [INST] user_message [/INST] assistant_response
user_msg = messages[0]['content']
assistant_msg = messages[1]['content']
return f"[INST] {user_msg} [/INST] {assistant_msg}"
# Apply formatting
formatted = train_data.map(lambda x: {"text": format_for_mistral(x)})
Example Usage in Training
from transformers import AutoTokenizer, AutoModelForCausalLM
from datasets import load_dataset
# Load dataset and tokenizer
dataset = load_dataset("Marco-Danz/veneto-mistral-dataset")
tokenizer = AutoTokenizer.from_pretrained("mistralai/Mistral-7B-v0.3")
# Tokenize dataset
def tokenize(example):
text = format_for_mistral(example)
return tokenizer(text, truncation=True, max_length=2048)
tokenized_dataset = dataset.map(tokenize, remove_columns=dataset['train'].column_names)
# Use for training with Trainer or custom loop
Statistics
Dataset Composition by Source
- Wikipedia Veneta:
93% (11,000 examples) - Goldoni's Theatre:
5% (600 examples) - Conversational examples:
2% (200 examples)
Average Lengths
- Average user message: ~50 tokens
- Average assistant message: ~150 tokens
- Max sequence length: 2048 tokens (truncated)
Topics Covered
- Venetian geography and history
- Culture and traditions
- Art and literature
- Science and technology
- Daily conversations
- Italian-Venetian translation
License
This dataset is released under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License (CC BY-SA 4.0).
You are free to:
- Share: Copy and redistribute the material in any medium or format
- Adapt: Remix, transform, and build upon the material for any purpose, even commercially
Under the following terms:
- Attribution: You must give appropriate credit and indicate if changes were made
- ShareAlike: If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license
Source Licenses
- Wikipedia content: CC BY-SA 3.0 (compatible with CC BY-SA 4.0)
- Goldoni's works: Public domain (18th century)
- Manual examples: CC BY-SA 4.0
Limitations and Ethical Considerations
Limitations
- Limited size: ~11,800 examples is a relatively small dataset compared to mainstream datasets (which have millions of examples)
- Regional variance: Mainly standard Venetian (Venetian dialect), other regional variants may be underrepresented
- Domain coverage: Limited mainly to encyclopedic and basic conversational content
- Historical language: Includes 18th-century text (Goldoni) which may differ from modern Venetian
- Written vs Spoken: Predominantly written text, some aspects of colloquial speech may be missing
Ethical Considerations
- Cultural preservation: This dataset is created with the intent of preserving a minority regional language
- Representation: Does not claim to represent all variants of Venetian, which vary significantly between provinces
- Quality validation: Conversational examples have been validated mostly automatically they may contain errors or inaccuracies
- Intended use: Designed for educational, cultural, and research use - not for certified professional translations
Biases
- Geographical bias towards Venetian dialect
- Potential historical bias from 18th-century theatre
- Limited modern colloquial expressions
Citation
If you use this dataset in your research, please cite:
@misc{veneto-mistral-dataset-2025,
author = {Marco Danzo},
title = {Veneto Mistral Dataset: A Conversational Dataset for Venetian Language},
year = {2026},
publisher = {HuggingFace},
howpublished = {\url{https://huggingface.co/datasets/Marco-Danz/veneto-mistral-dataset}}
}
Related Resources
Models Trained on This Dataset
- Marco-Danz/leoncino-mistral-7b-veneto - Mistral 7B fine-tuned with LoRA
Related Projects
- Repository: veneto-mistral-finetuning - Complete code for training and inference
- Venetian Wikipedia: vec.wikipedia.org
Contact
- Email: danzo.marco1@gmail.com
- GitHub: https://github.com/marco25d
- LinkedIn: Marco Danzo
Contributions
🤝 Contributions welcome!
This is an open cultural preservation project. Particularly appreciated contributions:
- 📚 Dataset expansion: Add more texts in Venetian from authentic sources
- 🗣️ Regional variants: Contributions to better represent Paduan, Veronese, Trevisan, etc.
- ✍️ Modern conversational examples: Contemporary dialogues validated by native speakers
- 🔍 Quality review: Report and correct linguistic errors
- 📖 Documentation: Improvements to documentation and usage examples
To contribute:
- Fork the GitHub repository
- Add your data or corrections
- Open a Pull Request with detailed description
- Or open an Issue for discussions and proposals
Acknowledgments
This dataset was made possible thanks to:
- Venetian Wikipedia and all contributors who created encyclopedic content in Venetian
- Carlo Goldoni for his immortal theatrical texts that preserve 18th-century Venetian
- Venetian community for actively preserving the language
- Mistral AI for making the base model available open source
- HuggingFace for the infrastructure for sharing datasets and models
Special thanks to everyone working to preserve Italian regional languages.
Note: This dataset is part of a larger project for preservation and digitalization of the Venetian language through artificial intelligence. It represents a starting point for future more complete and sophisticated developments.
Thank you to anyone who uses this dataset and contributes to the preservation of the Venetian language! 🙏
Viva el vèneto! 🎭🦁
- Downloads last month
- 36