audio
audioduration (s) 4.18
22.1
| transcription
stringlengths 11
279
|
|---|---|
У першыню за паўгода, як вярнуўся з арміі, Пятро аддаў дачцэ ўвесь дзень.
|
|
У першыню адчуў, як гэта хораша — гуляць з дзіцем.
|
|
Адключаешся ад усіх іншых сур'ёзных спраў і клопатаў, быццам сам вяртаешся ў маленства... ...і цябе пачынае радаваць тое, чаго звычайна не прыкмячаеш, праходзіш міма: божая кароўка,
|
|
жоўты матыль, зялёны жук, кветка дзьмухаўца,
|
|
смелы дзяцел, што заляцеў у парк і весела дзяўбе старую ліпу... ...пазірае ўніз і гарэзліва кідае амаль на галовы трэскі.
|
|
Ленка пачынае расказваць пра нейкую дымную птушку, якую яна з Танькай і Мішкам бачыла не то ўчора, не то немаведама калі... ...і птушка гэтая ў пачатку, пакуль
|
|
пакуль не распалілася дзіцячая фантазія — жаўна...
|
|
далей ператвараецца ў казачных не то жар-птушку, не то арла, які хацеў украсці Мішку... ...і панесці далёка-далёка.
|
|
А ён слухае гэтае неўмелае яшчэ фантазіраванне з захапленнем і замілаваннем. І яму хочацца, каб
|
|
дачын галасок, як срэбны званочак, не сціхаў ні на хвіліну.
|
|
Калі ён аставаўся з Ленкай дома ў змрочным пакоі і быў заняты работай, гісторыяй, сшыткамі, канспектамі... ...бясконцыя пытанні яе часам раздражнялі.
|
|
А вось аддаўся ёй цалкам і ўсё пачало радаваць, нават непаслухмянасць яе.
|
|
Нямала з ёю клопатаў, але ўсё адно адпачываеш,
|
|
бо сапраўдны адпачынак у чалавека тады, калі ёсць
|
|
радасць. Калі вячэралі,
|
|
разбілі гладыш сыраквашы, якую Саша купіла ім... ...галоўны іх харчовы запас.
|
|
Дзе коратка, там і б'ецца.
|
|
І смешна і сумна. Але асабліва кранула, што трагедыю гэтую зразумела
|
|
пяцігадовае дзіця і засмуткавала, нават заплакала: «Дзе мамка?»
|
|
Нічога, гладыш разбіўся на шчасце
|
|
мамка заўтра прыляціць, як пчолка, з багатым взяткам».
|
|
Раніцою, як болевы прыступ — трывога за Сашу... ...нечаканая, незразумелая: чаму, што здарылася?
|
|
Жанчына пайшла ў госці ў роднае сяло, але так казаў розум, а сэрца...
|
|
з сэрцам нельга зладзіць. Каб хоць Ленка была такая вясёлая, звонкая, як учора, а то таксама суцішылася, засумавала, раз-пораз пытала, калі прыйдзе мамка.
|
|
Знікла радасць, пабляклі фарбы вясны.
|
|
Пятро ледзь дачакаўся другой палавіны дня, калі па часе можна было ісці сустракаць Сашу.
|
|
Ішлі доўга, павольна, сядзелі на дарозе, чакалі... ...сонца даўно схілілася з поўдня, наступаў надвячорак
|
|
а Саша не ішла. І трывога расла, як снежны ком у гарах.
|
|
Неспакой, мабыць, перадаўся і малой, яна пачала плакаць.
|
|
О, як гэта пакутліва, калі на душы так трывожна, а тут яшчэ пачынае плакаць галоднае, зморанае на сонцы дзіця.
|
|
Дайшоўшы да панізоўя, Пятро з неймавернай цяжкасцю ўмаліў Ленку астацца ў настаўніцы іх школы... ...а сам ужо амаль бягом кінуўся далей па дарозе, па якой павінна вярнуцца жонка.
|
|
Выбегшы з сасонніку, ўбачыў у полі на пустой дарозе адзінокую постаць, здалёку пазнаў — яна! Адразу адлягло ад сэрца — нарэшце! Спыніўся, выцер пот,
|
|
але чаму Саша ідзе так
|
|
павольна... ...і як бы хістаецца, так змарылася гаротная.
|
|
Хутчэй памагчы, забраць клунак. Пабег і за якія пяць крокаў спыніўся, уражаны і спалоханы.
|
|
Саша была без клунка і бледная-бледная.
|
|
Думкі адна страшнейшая за другую бліснулі ў галаве: што з табой? «Цябе ж пазнаць цяжка».
|
|
Саша сумна ўсміхнулася.
|
|
І гэтая, хоць і дзіўная ўсмешка, трохі супакоіла.
|
|
Але здалося, што яна хоча сесці на траву. Ён падбег, падтрымаў, яна прыпала тварам да пляча, горача дыхала ў шыю. «Што з табой?
|
|
Захварэла? У дарозе? Што ў цябе баліць?
|
|
«Нічога. Заўсёды ты з загадкамі».
|
|
Яна доўга не адказвала, потым прашаптала ціха-ціха, быццам баялася, што хтосьці чужы падслухае тут, у чыстым полі
|
|
Не будзе ў нас дзіцяці.
|
|
Пятро адхіснуўся: «Ты... ты...»
|
|
Яна на міг зачырванелася.
|
|
«Дурны. Што ты падумаў? Само...»
|
|
Ад недаядання відаць, ад стомленасці, клунак цяжкі.
|
|
Гэта цяпер так часта ў жанчын, я ведаю.
|
|
Мне не трэба было ісці, сама вінаватая.
|
|
Сядзем, я паляжу трохі, табе блага? Галава кружыцца?»
|
|
Пятро асцярожна памог ёй легчы на траву, спалоханы, разгублены, ён не ведаў, чым дапамагчы яшчэ, што нам рабіць.
|
|
Ідзі папрасі ў Балотнага каня.
|
|
Я схавала ў лесе клунак, трэба забраць.
|
|
Цяпер тым больш нам трэба ўсё, што сабрала Поля.
|
|
Пакуль я ачуняю... З кім Ленка?»
|
|
Анісімаў не адказваў, чытаў моўчкі... ...і толькі ўсё больш і больш барвавелі яго шыя, вушы, твар...
|
|
і больш шорсткім і калючым рабіўся вожык валасоў.
|
|
— Ну? А тут? Анісім Пятровіч, паглядзіце, пра што даносіць гэты халуй! Замест таго, каб расказваць людзям пра таго, хто каваў нашу вялікую перамогу, — фармуліровачкі! — Шапятовіч расказвае пра багоў.
|
|
Гэта ж... гэта ж смеху варта, а? Шапятовіч вывучае гісторыю. Захапіўся міфалогіяй, расказвае міфы... Булатаў!
|
|
Вы Сталіна чытаеце? — Не разумею. — Яно і відаць.
|
|
Паўтарыў Лялькевіч словы Анісімава. — Пра Антэя вы чыталі?
|
|
Вы саромеліся пачытаць такі данос... Ой, божа мой!
|
|
Анісімаў моўчкі, без адзінага слова дачытаў да канца заключэнне, складзенае не вельмі пісьменна, потым адкінуўся на спінку крэсла, сашчапіў пальцы, са скрыпам пацёр далонямі,
|
|
заплюшчыў вочы, як ад моцнага прыступіўшага болю.
|
|
Сказаў шэптам, але такім, што Лялькевіч спалохаўся.
|
|
Аднойчы пасля вось такога шэпту ў Анісіма Пятровіча здарыўся сардэчны прыпадак.
|
|
— Булатаў... За што вас
|
|
панізілі ў званні і запісалі вымову?
|
|
Я вам напомню. За перавышэнне ўлады і за трусасць.
|
|
Дык я вам скажу, Булатаў. Пакуль я тут сяджу...
|
|
вы не зробіце кар'еры на падобных правакацыях. Не, Булатаў!
|
|
Не зробіце. Кажу вам праўду.
|
|
Падумайце, пакуль вы ў радах партыі.
|
|
Вось так, Булатаў. А цяпер
|
|
я вас не затрымліваю. Можаце ісці.
|
|
Булатаў дрыжачай рукой пацягнуўся за папкай, Анісімаў рэзка штурхнуўся ад спінкі крэсла, расшчапіў пальцы, паклаў рукі на паперы. — Не!
|
|
Гэта... ...застанецца ў мяне.
|
|
У маім сейфе. Больш надзейна, ведаеце,
|
|
каб не было спакусы вам, Булатаў. Прашу!
|
|
І паказаў вачамі на дзверы.
|
|
Капітан нейкі момант вагаўся, як бы жадаючы нешта сказаць і не знаходзячы патрэбных слоў, потым павярнуўся па-вайсковаму, шчоўкнуў абцасамі і закрочыў, высока выкідваючы ногі,
|
|
але дзверы за сабой зачыніў асцярожна, без груку.
|
|
Анісімаў усё тым жа шэптам, баючыся, што звычайны голас можа нешта разбурыць у ім самім ці навокал, папрасіў Лялькевіча
|
|
Накапай ты мне валяр'яначкі.
|
|
Уладзімір Іванавіч ведаў, што аптэчка стаіць на падваконніку за шторай, наліў у шклянку вады, з піпеткі капнуў дваццаць кропель бурштынавага зелля, Анісімаў выпіў, глыбока ўздыхнуў, крактануў
|
|
і тады сказаў натуральным голасам: — Сукін сын!
|
|
Трапіў бы ён мне на фронце!
|
|
І з дакорам самому сабе, але не без задавальнення паківаў галавой.
|
|
— Чуць не сарваўся. Бачыў,
|
|
Во! І сціснуў кулакі.
|
|
Такая размова даўно наспяла
|
|
Але трэба давесці да канца. Напісаць у абкам, у ЦК.
|
|
Не люблю я такіх пісем.
|
|
Ад... ад гэтага тыпа
|
|
Трэба. А то ад гэтага тыпа ўсяго можна чакаць.
|
|
Сёння ж напішы. Анісімаў падняўся з крэсла і ўжо зусім бадзёра і весела гукнуў:
|
|
Дзе ён, гэты твой Шапятовіч? Тут? Кліч яго, пагаворым.
|
|
Лелькевіч адчыніў дзверы, папрасіў сакратарку: — Валя, пакліч з майго кабінета Шапятовіча.
|
|
Анісімаў загудзеў.
|
End of preview. Expand
in Data Studio
No dataset card yet
- Downloads last month
- 33